3,7 ΔΙΣ. ΕΥΡΩ ΣΤΟΥΣ ΑΓΡΟΤΕΣ ΤΟ 2025: Όλα όσα αλλάζουν στις επιδοτήσεις – 11 Ερωτήσεις-Απαντήσεις

Το 2025 αναμένεται να είναι μια χρονιά ρεκόρ για τον αγροτικό κόσμο, καθώς το συνολικό ποσό των επιδοτήσεων και αποζημιώσεων που θα καταβληθεί θα φτάσει τα 3,7 δισεκ. ευρώ, το μεγαλύτερο ποσό που έχει δοθεί ποτέ. Οι πληρωμές θα γίνουν μέσω ενός υβριδικού – μεταβατικού συστήματος που στοχεύει στη διαφάνεια και την κοινωνική δικαιοσύνη, διασφαλίζοντας ότι τα χρήματα θα κατευθυνθούν σε πραγματικούς παραγωγούς για πραγματική παραγωγή.

Ακολουθούν 11 κρίσιμες ερωτήσεις και απαντήσεις για το νέο πλαίσιο:

1. Πόσα χρήματα θα καταβληθούν στους αγρότες μέχρι τέλος του χρόνου;
Οι πληρωμές από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, και το Υπουργείο Οικονομικών θα φτάσουν συνολικά τα 3,7 δισεκ. ευρώ φέτος, το μεγαλύτερο ποσό που έχει καταβληθεί ποτέ.

ΟΠΕΚΕΠΕ: Θα καταβάλει 3,3 δισ. ευρώ (έναντι 2,7 δισ. το 2024), με τα 600 εκατ. επιπλέον να προέρχονται από τον δεύτερο πυλώνα της ΚΑΠ (προγράμματα εκσυγχρονισμού).

Πληρωμές: Μέχρι 26 Νοεμβρίου είχαν καταβληθεί 1,9 δισ. ευρώ. Έως το τέλος του έτους θα καταβληθούν άλλα 1,2 δισ. ευρώ, καθιστώντας τον Δεκέμβριο μήνα ουσιαστικής ενίσχυσης.

2. Με ποιο σύστημα πληρωμών γίνεται φέτος η καταβολή των αγροτικών επιδοτήσεων;
Το 2025 εφαρμόζεται το υβριδικό – μεταβατικό σύστημα που συμφωνήθηκε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυτό περιλαμβάνει τη χρήση αντικειμενικών δεδομένων για τον υπολογισμό εκτάσεων και ζώων, με στόχο να σταματήσουν τα «πανωγραψίματα» και τα εικονικά μισθωτήρια.

Αγροτεμάχια: Δηλώνεται υποχρεωτικά το ΑΤΑΚ και σε εξαιρετικές περιπτώσεις μικρών αγροτεμαχίων το ΚΑΕΚ.

Ζωικό Κεφάλαιο: Λαμβάνονται υπόψη τιμολόγια πώλησης γάλακτος, κρέατος και αγοράς ζωοτροφών (στοιχεία από ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, MYDATA, Δηλώσεις Ε3).

Βοσκότοποι: Καταργείται η τεχνική λύση. Οι κτηνοτρόφοι θα ενεργοποιούν δικαιώματα σε βοσκότοπους στον ίδιο ή σε όμορους νομούς, όχι σε απομακρυσμένες περιοχές.

3. Ποια είναι τα οφέλη για τους αγρότες και τη χώρα από την εφαρμογή του νέου συστήματος;
Το νέο σύστημα εξασφαλίζει τριπλό όφελος:

Αξιοπιστία & Διαφάνεια: Θεσπίζεται ένα αξιόπιστο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου, σύμφωνο με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς, για την αποφυγή νέων προστίμων.

Δίκαιη Κατανομή: Οι επιδοτήσεις κατανέμονται βάσει πραγματικών δεδομένων, πράγμα που σημαίνει ότι οι ειλικρινείς γεωργοί και κτηνοτρόφοι ήδη από φέτος θα εισπράττουν μεγαλύτερες επιδοτήσεις.

Διασφάλιση Πόρων: Δεν πρόκειται να χαθεί ούτε ένα ευρώ από τα κοινοτικά χρήματα που αναλογούν στη χώρα.

4. Γιατί είναι μειωμένη εφέτος η προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης σε σχέση με πέρυσι;
Η προκαταβολή είναι μικρότερη κατά 25% (363 εκατ. φέτος, 476 εκατ. πέρυσι) επειδή υπολογίζεται με βάση τα πραγματικά δεδομένα των αγροτών μας (τεκμήρια μεγέθους εκμεταλλεύσεων). Ένα μέρος της μείωσης οφείλεται και σε ελέγχους για την επαλήθευση στοιχείων.

Σημείωση: Η χώρα δεν θα χάσει τους πόρους που θα περισσέψουν. Μετά τις βασικές πληρωμές (βασική, συνδεδεμένη, εξισωτική, οικολογικά σχήματα), θα ακολουθήσει «δεύτερη κατανομή» για τους ειλικρινείς αγρότες.

5. Υπάρχουν 44.343 αγρότες που εξαιρέθηκαν από την προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης;
Ναι, 44.343 αιτήσεις παρουσίασαν προβλήματα και βρίσκονται σε διαδικασία ελέγχου. Οι παραγωγοί αυτοί, εφόσον τα στοιχεία τους επαληθευτούν, θα πληρωθούν μόλις ολοκληρωθεί ο έλεγχος. Αποκλείονται οριστικά περίπου 2.000 παραγωγοί, μεταξύ των οποίων και εκείνοι που εμπλέκονται με την οικονομική αστυνομία.

6. Γιατί εξαιρούνται χιλιάδες αγροτεμάχια από την προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης;
Το ζήτημα προέκυψε λόγω αναντιστοιχιών με δορυφορικές φωτογραφίες (π.χ., συγκομιδή είχε γίνει πριν τη λήψη της εικόνας). Θα αναζητηθούν δορυφορικές εικόνες από προηγούμενες χρονικές περιόδους. Οι γεωργοί θα έχουν τη δυνατότητα διόρθωσης μέσω ενστάσεων και όσα αγροτεμάχια κριθούν επιλέξιμα θα πληρωθούν στη συνέχεια.

7. Τι θα γίνει με τα αγροτεμάχια χωρίς ΚΑΕΚ;
Για μικρά αγροτεμάχια (έως 20 στρέμματα) χωρίς ΑΤΑΚ, είχε δοθεί η δυνατότητα δήλωσης του ΚΑΕΚ. Ωστόσο, σε 15.116 αγροτεμάχια (κυρίως Σέρρες, Δράμα, Θεσσαλονίκη) έχουν δηλωθεί ΚΑΕΚ που δεν μπορούν να επαληθευτούν και παραπέμπονται για έλεγχο. Και σε αυτή την περίπτωση, οι γεωργοί θα έχουν τη δυνατότητα διόρθωσης μέσω ενστάσεων για να πληρωθούν.

8. Πώς θα αντιμετωπιστεί το ζήτημα όπου οι διαθέσιμοι βοσκότοποι δεν καλύπτουν το ζωικό κεφάλαιο;
Το θέμα αφορά 5 νομούς και 13.421 κτηνοτρόφους που, ενώ διαθέτουν παραγωγικά τιμολόγια, λαμβάνουν μικρότερη επιδότηση λόγω του μαθηματικού τύπου. Έχει δοθεί εντολή για συμπληρωματική καταβολή το ταχύτερο δυνατόν, ώστε οι πραγματικοί παραγωγοί (όσοι αποδεικνύουν δικαίωμα για μεγαλύτερη επιδότηση μέσω τιμολογίων) να τύχουν ισότιμης μεταχείρισης.

9. Εάν ένας γεωργός ή κτηνοτρόφος πιστεύει ότι έγινε λανθασμένος υπολογισμός, πώς μπορεί να ζητήσει διόρθωση;
Οι γεωργοί και κτηνοτρόφοι θα έχουν το δικαίωμα ένστασης, σύμφωνα με τη διαδικασία που θα ανακοινώσει ο ΟΠΕΚΕΠΕ.

10. Αφού γίνονταν «πανωγραψίματα», αυτό σημαίνει ότι θα εισρεύσουν στη χώρα λιγότερες επιδοτήσεις;
Όχι! Το συνολικό ποσό των επιδοτήσεων που θα εισπράξει η χώρα θα είναι το ίδιο. Τα χρήματα που θα περισσέψουν από τους παραγωγούς με ανακριβείς δηλώσεις, θα κατανεμηθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα στους παραγωγούς που έκαναν ειλικρινείς δηλώσεις. Έτσι, η χώρα δεν χάνει χρήματα και αυτά κατανέμονται με δίκαιο τρόπο.

11. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του νέου συστήματος που θα εφαρμοστεί από το 2026;
Το νέο σύστημα θα βασίζεται ακόμα περισσότερο σε νέες ψηφιακές τεχνολογίες και διασταύρωση φορολογικών στοιχείων:

Ψηφιακός Γεωχωρικός Χάρτης: Δημιουργείται νέος χάρτης με δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης και εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης για σαφή διαχωρισμό επιλέξιμων εκτάσεων.

Ηλεκτρονική Σήμανση Ζώων: Κάθε αιγοπρόβατο θα σημαίνεται με ηλεκτρονικό «βώλο» και τα στοιχεία θα τηρούνται σε νέα βάση, συνδεδεμένη με το ΟΣΔΕ και την ΑΑΔΕ.

Μητρώο Ακινήτων (ΜΙΔΑΣ): Θα εξασφαλιστεί πλήρης καταγραφή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος, συγκεντρώνοντας πληροφορίες από ΑΑΔΕ και Κτηματολόγιο (θέση, έκταση, χρήση, ιδιοκτησία).

ΑΠ. ΠΑΝΑΣ: «Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΓΥΡΙΣΕ ΤΗΝ ΠΛΑΤΗ ΣΤΟΝ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ»
Σε αντίθεση με τις κυβερνητικές εξαγγελίες για ρεκόρ πληρωμών, η αντιπολίτευση, δια στόματος του Απόστολου Πάνα, εκφράζει έντονη κριτική, τονίζοντας ότι η Πολιτεία εγκατέλειψε τους παραγωγούς της Χαλκιδικής.

Καθυστέρηση και Ανεπάρκεια
Ο κ. Πάνας υπογραμμίζει την κυβερνητική και διαχειριστική ανεπάρκεια λόγω της χαμηλότερης προκαταβολής Βασικής Ενίσχυσης στην ιστορία της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), σε συνδυασμό με σημαντικές καθυστερήσεις.

«Ενώ ο κανονισμός προβλέπει σαφώς καταβολή του 70% έως τις 30 Οκτωβρίου, η Ελλάδα ήταν η μόνη χώρα της Ευρώπης που απέτυχε.»

Μειωμένα Ποσά και “Εξαφάνιση” Ενίσχυσης
Σύμφωνα με τον κ. Πάνα:

Σε Εθνικό επίπεδο, διατέθηκε μόλις το 44% αντί του 70% που προβλεπόταν.

Καταβλήθηκαν 217 εκατομμύρια λιγότερα στους δικαιούχους.

Η ενίσχυση «εξαφανίζεται» με τις αυτόματες χρεώσεις του ΕΛΓΑ, κάτι που γίνεται, όπως αναφέρει, «πιο πολύ για να εισπράξει ο Οργανισμός και να αυξήσει τα ταμειακά του διαθέσιμα, παρά για να στηρίξει τους παραγωγούς».

Η Οριακή Κατάσταση στη Χαλκιδική
Ο βουλευτής τονίζει ότι η κατάσταση στη Χαλκιδική έχει φτάσει στο όριο, με το εισόδημα των ελαιοπαραγωγών, των κτηνοτρόφων και των μικρών εκμεταλλεύσεων να πλήττεται από:

Το τεράστιο καλλιεργητικό κόστος.

Τις πολύ χαμηλές τιμές των σιτηρών.

Τα ανεξόφλητα τιμολόγια προϊόντων που διατέθηκαν εντός του 2025.

Τις μεγάλες απώλειες λόγω ευλογιάς στα κοπάδια, με την ανασύσταση να μετατίθεται για τις 31/1/2026, διάστημα μεγαλύτερο του προβλεπόμενου.

Απαιτούμενες Λύσεις
Ο κ. Πάνας καλεί την Πολιτεία να αναλάβει άμεσα δράση:

Να δημοσιοποιήσει πλήρως τα στοιχεία των πληρωμών και τα ποσά ανά στρέμμα.

Να ολοκληρώσει τα διαχειριστικά σχέδια βόσκησης για να πληρώνονται οι πραγματικοί κτηνοτρόφοι.

Να λύσει άμεσα τις εκκρεμότητες κατοχής γης.

Να αντιμετωπίσει τα προβλήματα των δορυφορικών αποτυπώσεων, που ταλαιπωρούν πολλές περιοχές.

Συμπέρασμα της κριτικής: «Η μειωμένη προκαταβολή της Βασικής Ενίσχυσης ισοδυναμεί με πραγματική οικονομική ασφυξία. Για ακόμη μια χρονιά, η κυβέρνηση απέδειξε ότι δεν μπορεί ή δεν θέλει να στηρίξει τους ανθρώπους που κρατούν ζωντανή την πρωτογενή παραγωγή.»