Από το «Ένα Κεραμίδι για Καταφύγιο» στον «ΕΝΦΙΑ»: Ένα Φορολογικό Ταξίδι με Στάση στην Κεντρική Μακεδονία και τα Στατιστικά της ΑΑΔΕ

Αναστασία Δεκάκη

Θυμάμαι τις ιστορίες των παππούδων, τότε που το μεγαλύτερο όνειρο ήταν ένα «κεραμίδι» πάνω από το κεφάλι. Ένα δικό τους σπίτι, μια στέγη ασφαλής για την οικογένεια. Στις αφηγήσεις τους, η απόκτηση ενός σπιτιού ήταν συνυφασμένη με την ασφάλεια και τη σταθερότητα, μια επένδυση ζωής χωρίς τον βραχνά ενός φόρου σαν τον σημερινό Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων.

Για πολλές δεκαετίες, η ιδιοκτησία ακινήτου στην Ελλάδα ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με την ευημερία, χωρίς την ετήσια έγνοια ενός σημαντικού φόρου. Όμως, οι καιροί άλλαξαν και η ανάγκη για δημοσιονομικά έσοδα οδήγησε στην καθιέρωση του ΕΝΦΙΑ, ενός φόρου που επηρεάζει εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων σε όλη τη χώρα.

Σύμφωνα με τα πρόσφατα στατιστικά στοιχεία που δημοσιοποίησε η ΑΑΔΕ, η συνολική αξία των ακινήτων άγγιξε τα 778 δισ. ευρώ πανελλαδικά, σημειώνοντας μια μικρή αύξηση της τάξης των 6 δισ. ευρώ σε έναν χρόνο όπου οι αντικειμενικές αξίες παρέμειναν σταθερές. Η αύξηση αυτή αποδίδεται κυρίως στην περιορισμένη οικοδομική δραστηριότητα που προσπαθεί να καλύψει μέρος των σημαντικών απωλειών της προηγούμενης δεκαετίας.

Εστιάζοντας στην καρδιά της Ελλάδας, στην Κεντρική Μακεδονία, τα στοιχεία της ΑΑΔΕ αποκαλύπτουν μια ενδιαφέρουσα εικόνα. Η περιφέρεια αναδεικνύεται ως η δεύτερη πιο «πλούσια» σε αξία ακινήτων, με ένα εντυπωσιακό ποσό που φτάνει τα 102 δισ. ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι ένα σημαντικό κομμάτι της ακίνητης περιουσίας της χώρας βρίσκεται στα χέρια των 1,2 εκατομμυρίων ιδιοκτητών στην περιοχή.

Παρά την υψηλή αυτή αξία, ο συνολικός ΕΝΦΙΑ που βεβαιώθηκε για την Κεντρική Μακεδονία ανέρχεται σε 296,5 εκατ. ευρώ. Αυτή η σχετικά μικρότερη επιβάρυνση σε σύγκριση με άλλες περιοχές, όπως η Αττική, όπου ο συνολικός ΕΝΦΙΑ είναι πολύ υψηλότερος, σε συνδυασμό με την αξιοσημείωτη αξία των ακινήτων, μπορεί να ερμηνευθεί από διάφορους παράγοντες. Ενδεχομένως, οι αντικειμενικές αξίες στην περιοχή να είναι συγκριτικά χαμηλότερες από αυτές της Αττικής, παρά τη μεγάλη συνολική αξία των ακινήτων. Επιπλέον, η κατανομή της ιδιοκτησίας σε περισσότερα φυσικά πρόσωπα μπορεί να συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός χαμηλότερου μέσου όρου ΕΝΦΙΑ ανά φορολογούμενο.

Είναι επίσης σημαντικό να σημειωθεί ότι η Κεντρική Μακεδονία παρουσιάζει έντονη οικοδομική δραστηριότητα σε ορισμένες περιοχές, γεγονός που συμβάλλει στην αύξηση της συνολικής αξίας των ακινήτων. Η Θεσσαλονίκη, ως το αστικό κέντρο της περιοχής, αποτελεί πόλο έλξης για επενδύσεις και ανάπτυξη νέων κατοικιών και επαγγελματικών χώρων.

Παρά τα θετικά στοιχεία, υπάρχουν και προκλήσεις. Η ανάγκη για αναβάθμιση του οικιστικού αποθέματος και η προσαρμογή στις νέες ενεργειακές απαιτήσεις αποτελούν σημαντικές προκλήσεις. Ωστόσο, αυτές οι προκλήσεις μπορούν να μετατραπούν σε ευκαιρίες για περαιτέρω ανάπτυξη και αύξηση της αξίας των ακινήτων στην περιοχή.

Η αυξημένη έκπτωση ΕΝΦΙΑ για ασφαλισμένα ακίνητα έως 500.000 ευρώ μπορεί να αποτελέσει ένα επιπλέον κίνητρο για τους ιδιοκτήτες στην Κεντρική Μακεδονία να προστατεύσουν την περιουσία τους, δεδομένου ότι ένα σημαντικό μέρος των κατοικιών ενδέχεται να εμπίπτει σε αυτή την κατηγορία αξίας.

Συνολικά, η Κεντρική Μακεδονία αναδεικνύεται ως μια περιφέρεια με ισχυρή παρουσία στην αγορά ακινήτων, συνδυάζοντας σημαντική αξία περιουσίας με ένα σχετικά πιο ήπιο φορολογικό περιβάλλον. Η δυναμική της περιοχής και οι προοπτικές ανάπτυξης την καθιστούν έναν ενδιαφέροντα προορισμό για ιδιοκτήτες και επενδυτές ακινήτων.

Η ιστορία του «κεραμιδιού» που κάποτε ήταν συνώνυμο της ασφάλειας, έχει πλέον μια νέα παράμετρο: τον ΕΝΦΙΑ και τον τρόπο με τον οποίο κατανέμεται σε όλη την επικράτεια. Για τους 1,2 εκατομμύρια ιδιοκτήτες στην Κεντρική Μακεδονία, η σχέση μεταξύ της αξίας της περιουσίας τους και του φόρου που καλούνται να πληρώσουν, καθώς και οι ευρύτερες οικονομικές και αναπτυξιακές προοπτικές της περιοχής, αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι της σύγχρονης οικονομικής πραγματικότητας, μια πραγματικότητα που σίγουρα δεν φαντάζονταν οι παλαιότερες γενιές όταν ονειρεύονταν απλώς ένα δικό τους σπιτικό.