Κίνδυνος «Ευλογιάς» για το Ελαιόλαδο: Η 4Ε Προειδοποιεί για τους MOAH και την Επικείμενη Ψήφιση Κοινοτικού Κανονισμού

Η Επιστημονική Εταιρεία Ελαιοκομίας ζητά την άμεση παρέμβαση του ΥΠΑΑΤ, καθώς η προτεινόμενη μέθοδος της Κομισιόν για τους Αρωματικούς Υδρογονάνθρακες Ορυκτελαίων (MOAH) απειλεί να καταστήσει μη εμπορεύσιμα τα ελληνικά παρθένα ελαιόλαδα και να πλήξει την αλυσίδα αξίας του πυρηνελαίου.

Αθήνα, Νοέμβριος 2025 — Η Επιστημονική Εταιρεία Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας (4Ε) εκφράζει την έντονη ανησυχία της για την επικείμενη κατάθεση προς ψήφιση του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τα μέγιστα επιτρεπτά όρια των Αρωματικών Υδρογονανθράκων Ορυκτελαίων (MOAH) στο ελαιόλαδο, καλώντας την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) να αναλάβει άμεση δράση.

Η 4Ε παρομοιάζει τον κίνδυνο των MOAH με την «ευλογιά» του ελληνικού ελαιολάδου, επικαλούμενη το παράδειγμα της κτηνοτροφίας όπου η καθυστερημένη αντίδραση οδήγησε ήδη στη θανάτωση εκατοντάδων χιλιάδων αιγοπροβάτων.

Διαφωνία για τη Μέθοδο Μέτρησης και την «Αρχή της Προφύλαξης»

Ο πυρήνας της διαφωνίας της 4Ε με το σχέδιο κανονισμού της Κομισιόν έγκειται στην προτεινόμενη μέθοδο ποσοτικού προσδιορισμού των MOAH, η οποία κρίνεται ως ακατάλληλη και αναξιόπιστη.

Σύμφωνα με την 4Ε:

• Η μέθοδος της Κομισιόν συν-προσδιορίζει ως τοξικούς MOAH και άλλες ενδογενείς, μη τοξικές, φυσικές ενώσεις που υπάρχουν στον ελαιόκαρπο (π.χ. στο ξυλώδες μέρος του κουκουτσιού), οδηγώντας σε παραπλανητικά υψηλές τιμές.
• Επικαλείται την «αρχή της προφύλαξης» για να προσμετρήσει όλες αυτές τις ενώσεις ως τοξικές, κάτι που η 4Ε χαρακτηρίζει αντιεπιστημονικό και πρακτικά απαράδεκτο για τη Χημεία Τροφίμων.
• Υπάρχει διεθνώς επιστημονικά αποδεκτή ακριβής μέθοδος που προσδιορίζει μόνο τους αποδεδειγμένα τοξικούς MOAH (με 3-7 συνδεδεμένους αρωματικούς δακτυλίους), η οποία πρέπει να εφαρμοστεί, ανεξαρτήτως του υψηλού κόστους της.

Ως εναλλακτική λύση, η 4Ε προτείνει την υιοθέτηση των κατευθυντήριων γραμμών του JRC (Κοινού Κέντρου Ερευνών), σύμφωνα με τις οποίες κάθε ανίχνευση MOAH πρέπει να επιβεβαιώνεται με συμπληρωματική μέθοδο που στοχεύει αποκλειστικά στις καρκινογόνες δομές.

Η Τεράστια Απειλή για την Ελληνική Ελαιοκομία

Η 4Ε τονίζει ότι η εφαρμογή του κανονισμού, με τα προτεινόμενα όρια και τη μη αξιόπιστη μέθοδο, αποτελεί τεράστια απειλή ειδικά για την ελληνική ελαιοκομία, καθώς:

1. Αδικαιολόγητος Αποκλεισμός: Παρθένα ελαιόλαδα με σωστή καλλιεργητική πρακτική κινδυνεύουν να κριθούν ακατάλληλα για διατροφή ανά πάσα στιγμή.
2. Κατάρρευση του Κύκλου της Ελαιοκομίας: Ο κανονισμός απαξιώνει τον ελαιοπυρήνα ως πρώτη ύλη τροφίμων (πυρηνέλαιο). Αυτό θα προκαλέσει:
   • Οικονομικό βάρος στα ελαιοτριβεία λόγω απώλειας εσόδου από τον πυρήνα.
   • Περιβαλλοντικό πρόβλημα, καθώς διαταράσσεται η ομαλή διαχείριση των αποβλήτων (ελαιοπυρήνας).
   • Μεταφορά κόστους στους ελαιοπαραγωγούς, με κίνδυνο το ελαιόλαδό τους να πωλείται σε τιμές βιοντίζελ.

Η Εταιρεία υπογραμμίζει πως η Ελλάδα είναι ιδιαίτερα ευάλωτη επειδή η τιμή παραγωγού είναι σημαντικά χαμηλότερη από ό,τι σε άλλες χώρες (π.χ. Ιταλία), δυσχεραίνοντας την απορρόφηση του κόστους μετατροπής του πυρηνέλαιου σε ενέργεια.

Ενημερωτική Συνάντηση και Έκκληση

Λόγω του επείγοντος χαρακτήρα, το Δ.Σ. της 4Ε αποφάσισε ομόφωνα την οργάνωση ενημερωτικής συνάντησης τη Δευτέρα, 8 Δεκεμβρίου 2025, στις 17:00 στην αίθουσα της ΕΣΗΕΑ (Ακαδημίας 20) με θέμα: “Οι Αρωματικοί Υδρογονάνθρακες Ορυκτελαίων (ΜΟΑΗ) απειλούν την ελαιοκομία. Ενημέρωση, συζήτηση, προτάσεις”.

Η 4Ε επαναλαμβάνει την πρότασή της προς το ΥΠΑΑΤ για τη συγκρότηση Μόνιμης Ομάδας Εργασίας από συναρμόδιους φορείς (ΓΧΚ, ΕΦΕΤ, επιστημονικοί φορείς) για τον συντονισμό, τη χαρτογράφηση των ελληνικών ελαιολάδων και την αποτελεσματική διαπραγμάτευση με τα άλλα ελαιοπαραγωγικά κράτη μέλη.