Η ακρίβεια «γονατίζει» τα νοικοκυριά

Στα ύψη οι τιμές σε κρέας και γαλακτοκομικά – Οι καταναλωτές περιορίζουν ακόμη και τα βασικά

Επιμέλεια Αναστασία Δεκάκη

Η ακρίβεια έχει εδραιωθεί πλέον ως το μεγαλύτερο βάρος για τα ελληνικά νοικοκυριά, με τις αυξήσεις σε τρόφιμα πρώτης ανάγκης να διαβρώνουν καθημερινά το διαθέσιμο εισόδημα. Οι τιμές στο κρέας και τα γαλακτοκομικά σκαρφαλώνουν σε πρωτόγνωρα επίπεδα, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια για οικονομική «ανάσα».

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, τον Ιούλιο οι τιμές των κρεάτων αυξήθηκαν κατά 6,2% σε σχέση με πέρυσι, ενώ η ανοδική πορεία συνεχίζεται αμείωτη. Το φαινόμενο αποδίδεται στο αυξημένο ενεργειακό κόστος, στην άνοδο των διεθνών τιμών ζωοτροφών και στις πιέσεις στην παγκόσμια αγορά κρέατος, που μεταφέρονται άμεσα στον τελικό καταναλωτή.

Οι τιμές στο κρέας σε ιστορικά υψηλά

Η μέση τιμή του κρέατος έχει ξεφύγει από τα όρια της προσιτότητας. Στην αγορά σήμερα, το κόστος διαμορφώνεται ως εξής:

• Μοσχάρι: περίπου 16 €/κιλό
• Αρνί – Κατσίκι: 15 €/κιλό
• Χοιρινό: 7–9 €/κιλό
• Κοτόπουλο: 4–7 €/κιλό

Η αγορά προειδοποιεί ότι οι αυξήσεις δεν έχουν ολοκληρωθεί, ενώ εκτιμάται πως η τιμή του μοσχαριού μπορεί σύντομα να υπερβεί τα 20 ευρώ το κιλό. Για πολλά νοικοκυριά, το κόκκινο κρέας μετατρέπεται πλέον σε σπάνια επιλογή.

Ανάλογη εικόνα και στα γαλακτοκομικά

Την ίδια ανοδική πορεία ακολουθούν και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα οποία αποτελούν βασικό μέρος της διατροφής. Οι τιμές έχουν διαμορφωθεί στα εξής επίπεδα:

• Γάλα: 1,70–1,90 €/λίτρο
• Γιαούρτι: 2,60–6 €/κιλό
• Φέτα: 12,30–15 €/κιλό
• Γραβιέρα: 15–25 €/κιλό

Η αύξηση του κόστους παραγωγής, των ζωοτροφών, της ενέργειας και των μεταφορικών επιβαρύνει σημαντικά τους παραγωγούς, με αποτέλεσμα οι αυξήσεις να περνούν σχεδόν αυτούσιες στον καταναλωτή.

Καθημερινότητα υπό πίεση

Η αγοραστική δύναμη των πολιτών συρρικνώνεται, ενώ η ανάγκη για εξοικονόμηση έχει γίνει κανόνας. Τα νοικοκυριά αναγκάζονται να μειώνουν τις ποσότητες που αγοράζουν, να επιλέγουν φθηνότερα προϊόντα ή να στρέφονται σε προσφορές και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας.

Η κατανάλωση φρέσκου κρέατος και γαλακτοκομικών μειώνεται αισθητά, ενώ οι περισσότεροι καταναλωτές αναφέρουν ότι το καλάθι του σούπερ μάρκετ κοστίζει κάθε μήνα όλο και περισσότερο, ακόμη και χωρίς πολυτελείς επιλογές.

Οι αιτίες και οι προοπτικές

Η ακρίβεια δεν αποτελεί προσωρινό φαινόμενο. Επηρεάζεται από μια σειρά παραγόντων:

• Τιμές ενέργειας που παραμένουν υψηλές.
• Αυξημένο κόστος μεταφοράς και αποθήκευσης.
• Ανατιμήσεις σε ζωοτροφές και πρώτες ύλες.
• Μειωμένη παραγωγή σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο.

Παράλληλα, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα διατηρείται σε υψηλά επίπεδα, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο ανατιμήσεων, όπου κάθε κρίκος της αλυσίδας προσπαθεί να μετακυλίσει το κόστος στον επόμενο.

Η ανάγκη για μέτρα στήριξης

Οικονομικοί αναλυτές και παραγωγικοί φορείς επισημαίνουν ότι απαιτούνται στοχευμένες παρεμβάσεις για να ανακοπεί το κύμα ανατιμήσεων. Μεταξύ των προτάσεων που εξετάζονται ή συζητούνται είναι:

• Μείωση του ΦΠΑ σε βασικά τρόφιμα.
• Ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής κρέατος και γάλακτος.
• Αποτελεσματικότεροι έλεγχοι στην αγορά.
• Μέτρα στήριξης για μικρές επιχειρήσεις και παραγωγούς.

Χωρίς παρεμβάσεις, εκτιμάται ότι το φαινόμενο της ακρίβειας θα συνεχίσει να πιέζει τα νοικοκυριά και τους επόμενους μήνες.

Ένας δύσκολος χειμώνας μπροστά

Καθώς ο χειμώνας πλησιάζει, η ανησυχία μεγαλώνει. Το ενεργειακό κόστος, η διαρκής άνοδος των τιμών και η αβεβαιότητα στην αγορά δημιουργούν ένα περιβάλλον που δυσκολεύει ακόμη και την κάλυψη των πιο βασικών αναγκών.

Η ακρίβεια έχει πάψει να είναι απλώς ένας οικονομικός δείκτης. Έχει γίνει μια πραγματικότητα που καθορίζει τη ζωή των πολιτών, επηρεάζοντας άμεσα τη διατροφή, την ποιότητα ζωής και την ψυχολογία ολόκληρης της κοινωνίας.