Η κτηνοτροφία σε κατάσταση συναγερμού: Ο «αόρατος» εχθρός που απειλεί την οικονομία

Η ελληνική κτηνοτροφία βρίσκεται στο χείλος του γκρεμού, καθώς μια ύπουλη και ιδιαίτερα μεταδοτική ασθένεια, η ευλογιά των αιγοπροβάτων, αποδεκατίζει τα κοπάδια σε ολόκληρη τη χώρα. Οι απώλειες από τη νόσο, που μαίνεται εδώ και 14 μήνες, ξεπερνούν τα 350 εκατομμύρια ευρώ, απειλώντας ευθέως την επιβίωση χιλιάδων κτηνοτρόφων. Η κατάσταση κρίνεται τόσο σοβαρή που, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ), Δημήτρη Μόσχο, ο κλάδος «έχει ήδη αρχίσει να καταρρέει και η κατάρρευση επιταχύνεται», ενώ οι κτηνοτρόφοι ζητούν άμεση δράση πριν να είναι πολύ αργά.

Το μέγεθος της καταστροφής και η γεωγραφική εξάπλωση

Τα στοιχεία που δίνει ο ΣΕΚ είναι αποκαλυπτικά για το μέγεθος του προβλήματος. Πάνω από 300.000 ζώα έχουν χαθεί μόνο από την ευλογιά, ενώ ο συνολικός αριθμός των απωλειών από διάφορες ζωονόσους ανέρχεται σε 410.000. Όπως εξηγεί ο κ. Μόσχος, πέρα από την ευλογιά, η κτηνοτροφία δέχεται πλήγματα και από άλλες ασθένειες. Ενδεικτικά, 80.000 ζώα χάθηκαν το καλοκαίρι του 2024 από την πανώλη των μικρών μηρυκαστικών και 30.000 από τον καταρροϊκό πυρετό, μια νόσο που έχει εξελιχθεί σε ενδημική και δεν καταγράφεται επισήμως.

Η γεωγραφική εξάπλωση της ευλογιάς είναι συνεχής, παρά τις προσπάθειες περιορισμού. Ενώ η Χαλκιδική, γνωστή για τα γραφικά τοπία και τα ποιοτικά της προϊόντα, παραμένει προς το παρόν «καθαρή», η ανησυχία των ντόπιων κτηνοτρόφων είναι έκδηλη. Η γειτνίαση με πληγείσες περιοχές, όπως η Θεσσαλονίκη, έχει σημάνει συναγερμό για τη διατήρηση του ζωικού κεφαλαίου, που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της τοπικής αγροτικής οικονομίας. Οι αρμόδιες αρχές, με τη συνεργασία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και των Περιφερειών, έχουν προχωρήσει σε αυστηροποίηση των μέτρων, εφαρμόζοντας ένα «σχέδιο-εξπρές» που περιλαμβάνει εντατικούς ελέγχους, παρουσία κτηνιάτρων στο πεδίο και δημιουργία σταθμών απολύμανσης σε κεντρικές οδούς.

Το δίλημμα του εμβολιασμού και η παρέμβαση των Βρυξελλών

Για τους κτηνοτρόφους, η λύση είναι μία: ο καθολικός εμβολιασμός του ζωικού κεφαλαίου. Ωστόσο, το αρμόδιο υπουργείο αρνείται να προχωρήσει σε αυτή την κίνηση, επικαλούμενο τις πιθανές επιπτώσεις στις εξαγωγές φέτας, οι οποίες αποτιμώνται στα 78 εκατομμύρια ευρώ.

Ο πρόεδρος του ΣΕΚ τονίζει πως αυτό το επιχείρημα δεν μπορεί να σταθεί, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι δεν τίθεται θέμα δημόσιας υγείας, αρκεί τα προϊόντα να είναι παστεριωμένα. «Δεν μπορεί να κινδυνεύει ολόκληρος ο πρωτογενής τομέας για τις εξαγωγές φέτας», υπογραμμίζει ο κ. Μόσχος.

Μάλιστα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέστειλε τον Ιούλιο επίσημη προειδοποίηση προς την ελληνική κυβέρνηση, ζητώντας την άμεση εξέταση του καθολικού εμβολιασμού, καθώς τα μέτρα που εφαρμόζονται δεν αποδίδουν. Είναι ενδεικτικό ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Υγείας έχει ήδη διαθέσιμες 500.000 δόσεις εμβολίου και στις 9 Σεπτεμβρίου προκήρυξε νέο διαγωνισμό για την προμήθεια επιπλέον 4 εκατομμυρίων δόσεων, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες των κρατών-μελών.

Το μήνυμα του κλάδου: Χρειάζονται άμεσες αποφάσεις

Οι κτηνοτρόφοι βρίσκονται σε απόγνωση. Όπως αναφέρει ο κ. Μόσχος, «η κρίση δεν φαίνεται να έχει τέλος», ενώ για τον καταρροϊκό πυρετό οι κτηνοτρόφοι αναγκάζονται να εμβολιάζουν μόνοι τους τα κοπάδια τους, νιώθοντας ότι «κανείς δεν έρχεται να μας βοηθήσει».

Το μήνυμα του ΣΕΚ προς την πολιτεία είναι σαφές: «χρειάζονται άμεσες πολιτικές αποφάσεις, ρεαλιστικά μέτρα και θάρρος, αλλιώς η ελληνική κτηνοτροφία κινδυνεύει να μην ανακάμψει ποτέ από το σοκ των τελευταίων ετών».

Το ζήτημα είναι κρίσιμο, καθώς αφορά όχι μόνο την επιβίωση ενός ολόκληρου κλάδου, αλλά και την επισιτιστική ασφάλεια της χώρας. Μένει να δούμε αν η πολιτεία θα ανταποκριθεί στις πιέσεις των κτηνοτρόφων και των ευρωπαϊκών οργάνων, υιοθετώντας τα μέτρα που απαιτούνται για την αντιμετώπιση αυτής της πρωτοφανούς κρίσης.