Νέο Εκλογικό Σύστημα στην Αυτοδιοίκηση: Ενιαία Εκλογική Περιφέρεια, Ηλεκτρονική Ψηφοφορία και Πλειοψηφία 3/5 – Σημαντικές Επιπτώσεις και για τη Χαλκιδική

Ρεπορτάζ: Ελένη Παπαδημητρίου

Ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ανακοίνωσε σήμερα στο Υπουργικό Συμβούλιο τις προωθούμενες αλλαγές στον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι οποίες αναμένεται να κατατεθούν στη Βουλή τον Σεπτέμβριο. Σύμφωνα με τον Πρωθυπουργό, ο νέος Κώδικας θα «βάλει μια τάξη σε χρόνιες παθογένειες και επικαλύψεις αρμοδιοτήτων» και θα εισάγει ένα νέο, ενδιαφέρον εκλογικό σύστημα για την εκλογή των αιρετών αρχόντων, τόσο του πρώτου όσο και του δεύτερου βαθμού Αυτοδιοίκησης. Οι αλλαγές αυτές αναμένεται να επηρεάσουν σημαντικά και την εκλογική διαδικασία στους Δήμους της Χαλκιδικής, όπως η Σιθωνία, η Νέα Προποντίδα, η Κασσάνδρα, ο Πολύγυρος και ο Αριστοτέλης.

Τρεις Βασικές Αρχές του Νέου Συστήματος

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι το νέο εκλογικό σύστημα για τους δήμους και τις περιφέρειες θα βασίζεται σε τρεις κεντρικές αρχές:

• Εκλογή σε έναν γύρο: Η ανάδειξη δημάρχων και περιφερειαρχών θα ολοκληρώνεται σε μία μόνο εκλογική αναμέτρηση.
• Πλειοψηφία 3/5: Ο εκλεγμένος δήμαρχος και περιφερειάρχης θα εξασφαλίζει πλειοψηφία 3/5 των εδρών στα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια, αντίστοιχα. Αυτό αναμένεται να ενισχύσει τη διακυβερνησιμότητα και τη σταθερότητα στη λήψη αποφάσεων.
• Αυξημένη δημοκρατική νομιμοποίηση: Στόχος είναι η ενίσχυση της δημοκρατικής νομιμοποίησης των αιρετών αρχόντων, διασφαλίζοντας την ισχυρή εντολή από τους πολίτες.

Σημαντικές Αλλαγές στην Εκλογική Διαδικασία

Οι επερχόμενες αλλαγές στην εκλογική διαδικασία περιλαμβάνουν:

• Δυνατότητα Ηλεκτρονικής Ψηφοφορίας: Για πρώτη φορά, παρέχεται η επιλογή της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας για τις αυτοδιοικητικές εκλογές σε όποιον το επιθυμεί. Παράλληλα, διατηρείται η κλασική ψηφοφορία με φυσική παρουσία, προσφέροντας ευελιξία στους πολίτες.
• Εισαγωγή Ψηφοδελτίου Επικρατείας: Μια μορφή ψηφοδελτίου Επικρατείας εισάγεται για πρώτη φορά στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Ανάλογα με τον αριθμό των μελών του συμβουλίου, 1, 2 ή 3 δημοτικοί σύμβουλοι θα μπορούν να εκλέγονται άνευ σταυρού, ενώ στις Περιφέρειες ο αντίστοιχος αριθμός θα είναι υποχρεωτικά 2 ή 3. Αυτό αποσκοπεί στην ενίσχυση της εκπροσώπησης και στην ανάδειξη προσώπων χωρίς την ανάγκη προσωπικής σταυροδοσίας.
• Κατάργηση Δημοτικών Ενοτήτων ως Εκλογικών Περιφερειών: Όλοι οι δήμοι της χώρας θα αποτελούν πλέον ενιαία εκλογική περιφέρεια, καταργώντας τις επιμέρους δημοτικές ενότητες ως ξεχωριστές εκλογικές περιφέρειες. Αυτή η αλλαγή θα επηρεάσει άμεσα τους δήμους της Χαλκιδικής, όπως τη Σιθωνία, Νέα Προποντίδα, Κασσάνδρα, Πολύγυρο και Αριστοτέλη, όπου η εκλογική διαδικασία θα διεξάγεται πλέον σε επίπεδο ολόκληρου του δήμου, πιθανώς αλλάζοντας τη δυναμική των τοπικών εκλογών και την εκπροσώπηση των επιμέρους κοινοτήτων.
• Κατάργηση Αποσπάσεων Λόγω Εκλογής: Καταργείται η δυνατότητα απόσπασης, λόγω εκλογής, των συμβούλων όλων των οργάνων σε υπηρεσίες που βρίσκονται στον τόπο εκλογής τους.
• Επικαιροποίηση και Απλοποίηση Ελέγχου Οφειλετών: Επικαιροποιείται και απλοποιείται ο έλεγχος των οφειλετών που έχουν ασυμβίβαστο, διασφαλίζοντας τη διαφάνεια και την τήρηση των κανόνων.
• Επικαιροποίηση Κωλυμάτων/Ασυμβιβάστων: Επικαιροποιούνται τα κωλύματα και τα ασυμβίβαστα των δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων, με στόχο την αποφυγή συγκρούσεων συμφερόντων.
• Ανασχεδιασμός Πλαισίου Εκλογικών Δαπανών: Ανασχεδιάζεται ολόκληρο το νομοθετικό πλαίσιο που αφορά τις εκλογικές δαπάνες των υποψηφίων συνδυασμών και τους κανόνες διεξαγωγής της προεκλογικής εκστρατείας. Ενδεικτικά, περιλαμβάνονται:
  • Απλοποίηση τήρησης βιβλίων συνδυασμών, σε αναλογία με την ισχύουσα νομοθεσία για σωματεία.
  • Επανακαθορισμός του περιορισμού εμφανίσεων.
  • Ειδική μέριμνα για την παράνομη αφισοκόλληση.
  • Επανακαθορισμός των ανώτατων ορίων δαπανών συνδυασμών και υποψηφίων.
  • Εξαίρεση από τη δημοσιοποίηση στοιχείων στην κεντρική βάση δεδομένων των υποψηφίων συμβούλων.

Οι προτεινόμενες αλλαγές φιλοδοξούν να εκσυγχρονίσουν το εκλογικό σύστημα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ενισχύοντας τη σταθερότητα, τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα των αιρετών αρχών, με σκοπό την καλύτερη διαχείριση των τοπικών υποθέσεων και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών. Η εφαρμογή τους θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στους πολυδιάστατους δήμους της Χαλκιδικής, όπου η τοπική ιδιαιτερότητα συναντά την ανάγκη για ενιαία διοίκηση.