Νίκος Μπλόσκας: «Κανένας δεν πρόκειται να μας βοηθήσει, αν εμείς οι ίδιοι δεν βοηθήσουμε τον εαυτό μας»

Από τη Συκιά Σιθωνίας στο επιτελείο του Πρωθυπουργού: Ο νομικός συνεργάτης του Μαξίμου ανοίγει τα χαρτιά του για το στοίχημα της Χαλκιδικής, τον πρωτογενή τομέα και την ανάγκη να πάψουμε να είμαστε «αόρατοι».

Της Αναστασίας Δεκάκη

Στην πολιτική, οι αποστάσεις ανάμεσα στα κέντρα των αποφάσεων και την περιφέρεια μοιάζουν συχνά αγεφύρωτες. Όταν όμως επικοινωνείς με τον Νίκο Μπλόσκα, αυτή η απόσταση εκμηδενίζεται από την πρώτη στιγμή. Παρά το βαρύ πρόγραμμα στο Μέγαρο Μαξίμου και τις καταιγιστικές υποχρεώσεις, ο νομικός συνεργάτης του Πρωθυπουργού δεν χάνει την αυθεντικότητα του ανθρώπου που μεγάλωσε στη Συκιά Σιθωνίας. Από την πρώτη μας επαφή, η συνεργασία μαζί του υπήρξε υποδειγματική· ένας άνθρωπος ιδιαίτερα προσιτός που, παρά το θεσμικό του ρόλο, επέλεξε την αμεσότητα του ενικού, αποδεικνύοντας πως η εξουσία δεν αλλοιώνει απαραίτητα τις ρίζες και την ευγένεια.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο Νίκος Μπλόσκας δεν κρύβεται πίσω από «ξύλινες» εκφράσεις. Ανακαλεί τις μνήμες της οικογένειας που ένιωθε «αόρατη» και εξηγεί γιατί αποφάσισε να παλέψει ώστε η Χαλκιδική να μην είναι πια ο φτωχός συγγενής των εξελίξεων. «Κανένας δεν πρόκειται να μας βοηθήσει, αν εμείς οι ίδιοι δεν βοηθήσουμε τον εαυτό μας», τονίζει, βάζοντας στο μικροσκόπιο τις πληγές του Κτηματολογίου, τη λειψυδρία και την ανάγκη στήριξης του πρωτογενούς τομέα.

Μας μιλά για τη σχέση του με το Άγιο Όρος, την προσμονή για μια ουσιαστική συνεργασία με τον Μαργαρίτη Σχοινά και το όραμά του για έναν τουρισμό που θα αναδεικνύει την ταυτότητα των κατοίκων. Πάνω από όλα όμως, αποκαλύπτεται ένας άνθρωπος που παραμένει στρατιώτης του τόπου του, έτοιμος να δώσει τη μάχη για τη Χαλκιδική από την πρώτη γραμμή. Παρά τη διαδρομή του στα κέντρα των αποφάσεων, επιμένει να αναζητά τις λύσεις εκεί που γεννιούνται τα προβλήματα: στην επαφή με τον κόσμο. Γιατί, όπως λέει και ο ίδιος, αν τον συναντήσετε ένα απόγευμα Σαββάτου, θα είναι σίγουρα εκεί που «γεμίζει μπαταρίες»: στην αγαπημένη του Συκιά.

1) Κύριε Μπλόσκα, πίσω από τον τεχνοκράτη νομικό και τον συνεργάτη του Πρωθυπουργού, βρίσκεται ένας άνθρωπος που μεγάλωσε στις γειτονιές της Συκιάς. Ποια είναι εκείνα τα στοιχεία του χαρακτήρα σας που διαμορφώθηκαν στη Χαλκιδική και σας ακολουθούν μέχρι σήμερα στους διαδρόμους της εξουσίας;

Όσο ζούσα στη Συκιά, έβλεπα ότι η οικογένεια και το χωριό μου ήμασταν «αόρατοι», το οποίο δυστυχώς ισχύει για όλη τη Χαλκιδική. Το πιο εξοργιστικό απ’ όλα ωστόσο ήταν ότι τα προβλήματά μας, αν και επιλύσιμα, παρέμειναν δέσμια παράλογων γραφειοκρατικών αγκυλώσεων. Πολύ απλά κανένας δεν ασχολούνταν, ενώ το μόνο που απαιτούνταν ήταν αυτό και προφανώς γνώση. Έτσι από αρκετά νωρίς κατάλαβα ότι κανένας δεν πρόκειται να μας βοηθήσει, αν εμείς οι ίδιοι δεν βοηθήσουμε τον εαυτό μας. Με αυτή την παραδοχή πορεύτηκα, κάνοντας το μόνο πράγμα που μπορούσα να κάνω, δουλεύοντας σκληρά. Παραδόξως αυτό ήταν και το μοναδικό πλεονέκτημα που είχα έναντι άλλων.

2) Πόσο “Χαλκιδικιώτης” αισθάνεστε όταν καλείστε να πάρετε αποφάσεις που επηρεάζουν ολόκληρη τη χώρα;

Είναι υπερβολικό να ειπωθεί ότι παίρνω τις οποιεσδήποτε αποφάσεις. Είμαι πολύ χαρούμενος ωστόσο που ορισμένες φορές μπορώ να προβάλω τη γνώμη μου. Ευτυχώς τις περισσότερες φορές η λήψη αποφάσεων είναι περισσότερο τεχνοκρατική υπόθεση και λιγότερο πολιτική. Συνεπώς το στοιχείο της επιστημονικής γνώσης τίθεται πλέον κεντρικά. Παρά το τι πιστεύει ο περισσότερος κόσμος, η νομική επιστήμη εμπεριέχει μεγάλο βαθμό υποκειμενικότητας, το οποίο πολλές φορές οδηγεί σε διάσταση απόψεων. Η απάντηση για το πόσο Χαλκιδικιώτης νιώθω – είμαι περήφανος να πω – πολύ, γι αυτό και έχω συγκρουστεί άπειρες φορές και θα το κάνω και στο μέλλον, για τα ζητήματά μας. Για τα θέματα της Χαλκιδικής έχω ισχυρή άποψη – και επιστημονική. Η πολιτική υπάρχει για να δίνει λύσεις και όχι να δημιουργεί ή να αναπαράγει προβλήματα.

3) Λειψυδρία, κτηματολόγιο, υποβαθμισμένες υποδομές υγείας και ένας τουρισμός που συχνά “πνίγει” την καθημερινότητα των μόνιμων κατοίκων. Ως άνθρωπος που γνωρίζει τα πράγματα  από μέσα ποιο θεωρείτε ότι είναι το μεγαλύτερο δομικό λάθος στον τρόπο που το κράτος παίρνει αποφάσεις για τη Χαλκιδική εδω και τρεις δεκαετίες; Γιατί επιτρέψαμε να φτάσουμε στο σημείο όπου η ανάπτυξη υπονομεύει την επιβίωση του ίδιου του τόπου;

Γιατί η ανάπτυξη και ο τουρισμός δεν είναι δικά μας, δεν έχουν κοινωνικοποιηθεί στους κατοίκους. Αυτός ο τόπος μας ανήκει και κάποια στιγμή πρέπει να το καταλάβουμε. Ανάπτυξη δεν είναι η λειτουργία τεράστιων ξενοδοχειακών μονάδων, οι οποίες θα κατασπαταλήσουν τις περιορισμένες υποδομές μας, προκείμενου κάποιος, τον οποίο δεν έχουμε δει ποτέ, να αποκομίσει κέρδος, καθιστώντας μας υπαλλήλους του. Ανάπτυξη είναι η αναβάθμιση των δικών μας ενδογενών δυνατοτήτων. Κανένας τουρίστας δεν θέλει διακοπές σε ένα αστικό περιβάλλον, όπου βρίσκει αυτά που μπορεί να βρει οπουδήποτε άλλου. Οι τουρίστες που συρρέουν, θέλουν να γνωρίσουν τη Χαλκιδική και αυτό μπορούν να το κάνουν, μόνο μέσα από εμάς, τους κατοίκους της. Ο λόγος του γιατί φτάσαμε εδώ, νομίζω δεν είναι άλλος από την αδράνεια. Κάποια στιγμή ωστόσο αυτό πρέπει να αλλάξει.

4)Η Χαλκιδική δεν είναι μόνο θάλασσα και ξαπλώστρες· είναι το λάδι, το μέλι και οι κτηνοτρόφοι μας. Όμως, με όλα όσα ακούγονται τελευταία για τα προβλήματα στις επιδοτήσεις,τα σκάνδαλα  τις κινητοποιήσεις των αγροτών και τις δυσκολίες στην κτηνοτροφία, ο παραγωγός νιώθει απροστάτευτος. Πώς θα τον πείσετε να μείνει στο χωράφι ή στη μονάδα του και να μην τα παρατήσει όλα για την “ευκολία” της σεζόν στον τουρισμό;

Προφανώς δεν είμαι σε θέση να υποδείξω σε κανέναν τι να κάνει, ο καθένας έχει την καθημερινότητα και τα προβλήματά του. Θα ήταν πολύ αλαζονικό να έρθει ο οποιοσδήποτε και να μοιράζει αυτόκλητα συμβουλές για συνθήκες που δεν βιώνει. Ωστόσο αυτό το ζήτημα είναι υπαρξιακό για τη φυσιογνωμία της Χαλκιδικής. Αν θέλουμε να υπάρχει βιωσιμότητα πρέπει να αντιμετωπίσουμε τον τουρισμό και τον πρωτογενή τομέα, ως αλληλοσυμπληρωματικούς. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο τουρισμός έχει ανάγκη τον πρωτογενή τομέα και όχι το αντίθετο. Από εκεί και μετά τα οποία προβλήματα πρέπει να αντιμετωπιστούν θεσμικά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα συνιστά η εμβληματική μεταρρύθμιση για τη μεταφορά των ζητημάτων των επιδοτήσεων στην ΑΑΔΕ. Κανένας δεν μπορεί να υποστηρίξει ότι δεν γίνονται λάθη, ακόμα και τα πιο σοβαρά όμως μπορούν να αντιμετωπιστούν, εφόσον υπάρχει βούληση, αξιοπιστία και τεχνογνωσία. Πρέπει λοιπόν συνολικά, ως πολιτικό σύστημα, να καταστούμε πιο αξιόπιστοι και θεσμικοί, αν θέλουμε ο οποιοσδήποτε να μας πάρει σοβαρά.

5)Πρόσφατα, ο Πρωθυπουργός προχώρησε σε μια κίνηση με ιδιαίτερη σημασία για τον τόπο μας, αναθέτοντας το κρίσιμο χαρτοφυλάκιο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης στον κ. Μαργαρίτη Σχοινά, έναν άνθρωπο με βαθιά γνώση των ευρωπαϊκών μηχανισμών και καταγωγή από τη Χαλκιδική. Με δεδομένο ότι εσείς βρίσκεστε στον πυρήνα των αποφάσεων στο Μέγαρο Μαξίμου, πώς οραματίζεστε τη συνεργασία σας μαζί του; Πιστεύετε ότι αυτή η “σύμπτωση” δύο Χαλκιδικιωτών σε θέσεις-κλειδιά μπορεί να λειτουργήσει ως ένας ισχυρός άξονας που θα ξεκλειδώσει λύσεις για τα χρόνια προβλήματα των παραγωγών μας και θα δώσει στη Χαλκιδική τη θέση που της αξίζει στον αναπτυξιακό χάρτη;

Για να είμαι ειλικρινής δεν γνωρίζω τον κ. Σχοινά προσωπικά, ελπίζω ωστόσο να έχω την ευκαιρία να συνεργαστούμε. Είμαστε πολύ τυχεροί που ένα τέτοιο βιογραφικό και ένας άνθρωπος που συσχετίζεται με τη Χαλκιδική, διαχειρίζεται αυτό το κρίσιμο χαρτοφυλάκιο. Αυτό από μόνο του σηματοδοτεί με τον καλύτερο τρόπο μια στροφή, προσανατολισμένη στη θεσμικότητα και τη γνώση, η οποία σε συνδυασμό με τις εξαγγελίες του Πρωθυπουργού για το ασυμβίβαστο βουλευτικής και υπουργικής ιδιότητας, μπορεί να αλλάξει πολλά σε επίπεδο νοοτροπίας και πρακτικών. Δεν ξέρω τι δυναμική μπορεί να αναπτυχθεί, ωστόσο είναι πλέον σαφές ότι τα προβλήματά μας και δη του πρωτογενή τομέα, ο οποίος συχνά αντιμετωπίζεται ως πάρεργο έναντι του τουρισμού, απαιτούν συγκεκριμένες και ίσως δύσκολες λύσεις. Η μετατόπιση σε τέτοιες προσωπικότητες, ίσως αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης λύσης.

6) Έχετε μια ιδιαίτερη σχέση με το Άγιο Όρος. Πώς μπορεί αυτός ο ιερός τόπος να βοηθήσει έμπρακτα την υπόλοιπη Χαλκιδική να πάει μπροστά; Είναι η «θρησκευτική διπλωματία» ένας πραγματικός μοχλός ανάπτυξης για τον νομό;

Όντως το Άγιο Όρος είναι σημαντικό για μένα και το ανάγω σε κορυφαίο ταυτολογικό στοιχείο, όχι μόνο δικό μου, αλλά όλης της Χαλκιδικής και της Ορθοδοξίας. Άλλωστε προέρχομαι από ένα μέρος, που βρίσκεται στη «σκιά» του Άθωνα, όπου όλοι σχεδόν οι παππούδες μας εργαζόταν εκεί. Πιστεύω ακράδαντα ότι δεν έχουμε αξιοποιήσει, ως τοπικές κοινωνίες, στο ελάχιστο τη δυναμική και τη σύνδεσή μας με αυτό. Το Άγιο Όρος αποτελεί αναμφισβήτητα κορυφαίο διπλωματικό κεφάλαιο, όχι μόνο για τη Χαλκιδική, αλλά για τη χώρα στο σύνολό της. Η αξιοποίηση του ωστόσο απαιτεί γνώση και λεπτούς χειρισμούς. Είμαι χαρούμενος που τα θέματα αυτά, τα χειρίζονται άτομα που γνωρίζω και εμπιστεύομαι απόλυτα.

7) Η παρουσία σας στον νομό είναι πλέον έντονη, το έργο σας στο Μαξίμου αναγνωρίσιμο και οι παρεμβάσεις σας για τα τοπικά ζητήματα καίριες. Σας έχει περάσει η σκέψη  ότι ήρθε η στιγμή να ζητήσετε την ψήφο των συμπατριωτών σας για να παλέψετε για τη Χαλκιδική μέσα από τα έδρανα της Βουλής;

Δεν θα υποτιμήσω τη νοημοσύνη κανενός ώστε να πω όχι. Αυτό ωστόσο είναι συνάρτηση πολλών παραγόντων, πολλοί εκ των οποίων δεν ανάγονται στη δική μου σφαίρα επιρροής. Ότι και να ειπωθεί, σ’ αυτό το στάδιο είναι περισσότερο μια δήλωση προθέσεων, παρά αντικειμενικό γεγονός. Σε κάθε περίπτωση πρόκειται για ένα δύσκολο και μεγάλο εγχείρημα, νομίζω για τον οποιονδήποτε, το οποίο απαιτεί πολύ σκέψη.

8) Υπάρχει μια καχυποψία στην περιφέρεια για όσους έρχονται από τα “κέντρα των αποφάσεων”. Πώς θα πείσετε τον κάτοικο του νομού ότι η δική σας φωνή στην Αθήνα θα είναι η δική του φωνή και όχι άλλη μια φωνή της κεντρικής διοίκησης;

Ζητώντας τους απλώς και μόνο να μπουν στη διαδικασία να με γνωρίσουν. Από εκεί και μετά ο καθένας μπορεί να εξάγει τα δικά του συμπεράσματα, με τα δικά του κριτήρια. Τα κέντρα αποφάσεων δεν είναι υπερκείμενα, είναι μέρος της κοινωνίας, χωρίς αυτή είναι καταδικασμένα να χάσουν τη νομιμοποίηση τους και να υποπέσουν σε παρακμή. Η βασική μου φιλοσοφία είναι ότι μόνο ακούγοντας και συζητώντας μπορούν να δοθούν ουσιαστικές λύσεις. Έπειτα, αφού γίνει αντιληπτό το πρόβλημα, οι αρμόδιοι θεσμικοί φορείς, οφείλουν να το διαχειριστούν, με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Οτιδήποτε αποκλίνει από αυτό κατατάσσεται στην κατηγορία των πολιτικών ευφυολογημάτων.

9)Κλείνοντας, αν σας συναντούσαμε ένα ελεύθερο απόγευμα Σαββάτου στη Χαλκιδική, πού θα σας βρίσκαμε; Σε ποια γωνιά του νομού πηγαίνετε για να “γεμίσετε μπαταρίες” και ποιο είναι το αγαπημένο σας τοπικό φαγητό που δεν αλλάζετε με κανένα γκουρμέ πιάτο της Αθήνας;

Όλη η Χαλκιδική είναι υπέροχη, ωστόσο έχω μια παθολογική αγάπη για το χωριό μου, τη Συκιά, οπότε μάλλον θα με βρίσκατε εκεί. Για το «γαστρονομικό» σκέλος, μάλλον θα με βρίσκατε με τους φίλους μου, σε μέρη όπως το Πόρτο Κουφό, το Μεταγγίτσι, τη Σκιώνη ή τον Ταξιάρχη. Ως προς τα φαγητό, είμαι αρκετά απλός και λιτοδίαιτος, οπότε πραγματικά δεν μπορώ να σκεφτώ κάτι συγκεκριμένο. Μπορώ όμως, μετά βεβαιότητας να σας πω, ότι η κουζίνα μας είναι κατά πολύ ανώτερη από το οποιοδήποτε προκλητικά επιτηδευμένο πιάτο της Αθήνας.

Κρατάμε ως κατακλείδα μια φράση του Νίκου Μπλόσκα που μοιάζει να είναι και η πυξίδα του: «Η βασική μου φιλοσοφία είναι ότι μόνο μέσα από τον διάλογο μπορούν να δοθούν ουσιαστικές λύσεις. Οτιδήποτε αποκλίνει από αυτό, κατατάσσεται απλώς στην κατηγορία των πολιτικών ευφυολογημάτων».Το αν η διαδρομή ενός τέτοιου στελέχους στα κέντρα των αποφάσεων θα μετουσιωθεί σε ουσιαστικές λύσεις για τον τόπο μας, είναι κάτι που θα κριθεί εκ του αποτελέσματος. Σε κάθε περίπτωση, η δική του «ανάγνωση» έχει ήδη τεθεί στο τραπέζι, ανοίγοντας έναν διάλογο που η Χαλκιδική έχει πραγματικά ανάγκη.