Κατέβηκε ο Πολύγυρος και γίνηκε λιμάνι: Μια έκθεση-αφιέρωμα στον Καββαδία και τη Χαλκιδική

Η φωτογράφος Αφροδίτη Μιχαηλίδου παρουσιάζει στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Πολυγύρου ένα ταξίδι μέσα από τον φακό της, με αναφορές στην ποίηση, τη μνήμη και τη θάλασσα. Μας μιλά για την ιδιαίτερη έκθεση, τις προκλήσεις του φωτορεπορτάζ και την ανάγκη για πολιτισμό.

Της Αναστασίας Δεκάκη

«Είμαστε συλλέκτες στιγμών. Αναπόφευκτα όλα τα όμορφα ή δυσάρεστα της ζωής μετουσιώνονται σε στιγμές και φορούν το ένδυμα του συναισθήματος που τελικά απομένει στο διηνεκές του χρόνου». Με αυτά τα λόγια, η φωτογράφος Αφροδίτη Μιχαηλίδου μας καλωσορίζει στον κόσμο της τέχνης της, έναν κόσμο όπου η φωτογραφία συναντά την ποίηση και η καθημερινότητα γίνεται πηγή έμπνευσης.

Η Δημοτική Βιβλιοθήκη Πολυγύρου φιλοξενεί από τις 18 έως τις 29 Αυγούστου 2025 την ατομική έκθεση φωτογραφίας της Αφροδίτης Μιχαηλίδου με τίτλο “Κατέβηκε ο Πολύγυρος και γίνηκε λιμάνι”. Πρόκειται για ένα ταξίδι σε λιμάνια και θάλασσες, με φωτογραφίες που αποτυπώνουν «ιστορίες καθημερινότητας, μεταμόρφωσης, σιωπής, μνήμης που επιμένει και στιγμών που αναζητούν νέο νόημα».

Συνέντευξη με την Αφροδίτη Μιχαηλίδου

1. “Ο τίτλος της έκθεσης, ‘Κατέβηκε ο Πολύγυρος και γίνηκε λιμάνι’, είναι ιδιαίτερος. Ποιο μήνυμα θέλετε να περάσετε μέσα από αυτόν και πώς συνδέεται με το περιεχόμενο των φωτογραφιών σας;”

Ο τίτλος της έκθεσης είναι αυτούσιος στίχος του Νίκου Καββαδία από το τελευταίο ποίημα που έγραψε με τίτλο «Πικρία» και το βρίσκουμε στην συλλογή «Τραβέρσο» του 1975. Είναι ένα βαθιά αγαπημένο μου ποίημα. Ο ίδιος το είχε αφιερώσει στον τελευταίο του έρωτα, την Θεανώ Σουνά, η οποία κατάγεται και διαμένει ακόμη στον Πολύγυρο. Η έκθεση ουσιαστικά αποτελεί ένα αφιέρωμα στον Νίκο Καββαδία αλλά και στην θάλασσα της Χαλκιδικής. Γερακινή,  Στρατώνι, Δεβελίκι, Χιλιαδού, Κρυαρίτσι, Νικήτη, Μεταγγίτσι είναι τα μέρη του τόπου μας που κρύβουν ομορφιές κάθε εποχή του χρόνου. Πρόκειται για μια σειρά πολλών φωτογραφιών που δημιουργούνται τα τελευταία πέντε χρόνια και κάποιες από αυτές επιλέχθηκαν να σαλπάρουν σε μια μικρή συνομιλία με ποιήματα τόσο του ίδιου του Καββαδία όσο και άλλων σπουδαίων ποιητών.

2. “Το κείμενο του δελτίου τύπου της έκθεσης αναφέρει ότι οι φωτογραφίες σας αποτυπώνουν ‘ιστορίες καθημερινότητας, μεταμόρφωσης, σιωπής, μνήμης και στιγμών που αναζητούν νέο νόημα’. Υπάρχει κάποια συγκεκριμένη ιστορία ή στιγμή πίσω από μία από τις φωτογραφίες αυτής της έκθεσης που είναι ιδιαίτερα συγκινητική ή αξέχαστη για εσάς;”

Είμαστε συλλέκτες στιγμών. Αναπόφευκτα όλα τα όμορφα ή δυσάρεστα της ζωής μετουσιώνονται σε στιγμές και φορούν το ένδυμα του συναισθήματος που τελικά απομένει στο διηνεκές του χρόνου. Αυτές οι στιγμές, οι ιστορίες και τα συναισθήματα που συχνά είναι απόλυτα συγκεκριμένα, ενυπάρχουν θαρρώ ταυτόχρονα κάθε φορά μέσα στο υποκείμενο που βρίσκεται πίσω από τον φακό και είναι εκείνα που πατούν το «κλικ» στη μηχανή. Στόχος ωστόσο είναι, το δεύτερο υποκείμενο, ο αποδέκτης, να νιώσει την ατμόσφαιρα των συναισθημάτων αυτών και εν ελευθερία να μιλήσουν μέσα του ανάλογα με τις δικές του προσλαμβάνουσες. Αυτό είναι το νέο νόημα, αυτό είναι το νέο ταξίδι. Άλλοτε είναι ένα ταξίδι μέσα μας, άλλοτε προς τον διπλανό μας, άλλοτε σε άγνωστο, ολότελα καινούριο προορισμό.

3. “Στα εγκαίνια της έκθεσης συμμετείχαν ο κιθαρίστας Γιώργος Λίζος και η Λέσχη Ανάγνωσης Πολυγύρου. Πείτε μας λίγα λόγια γι αυτήν την συνεργασία; Πιστεύετε ότι η μουσική και η ποίηση μπορούν να δώσουν μια νέα διάσταση στις φωτογραφίες σας;”

Είμαι ευγνώμων για την παρουσία των ανθρώπων αυτών στην εκδήλωση των εγκαινίων και το λέω από καρδιάς. Πιστεύω βαθιά στην συνεργατικότητα και στην ομαδική δουλειά. Εισέπραξα λόγια μέθεξης και κατάνυξης από τους ανθρώπους που μας τίμησαν εκείνο το βράδυ κι αυτό το νιώσαμε όλοι καθώς υπήρχε απόλυτη ησυχία κατά την ανάγνωση των ποιημάτων και συμμετοχή στο τραγούδι στο μουσικό κομμάτι. Γίναμε ένα όλοι. Η ένωση αυτή είναι το ζητούμενο. Εξάλλου οι τέχνες είναι συγκοινωνούντα δοχεία. Και η μέθεξη σκυτάλη που πάει από το πνεύμα του ενός στον άλλον. Δεν θα έλεγα ότι πήραν νέα διάσταση οι φωτογραφίες, καθώς θεωρώ ότι αυτό είναι μια εσωτερική διεργασία του καθενός την ώρα που στέκεται μπροστά στην κάθε φωτογραφία αλλά και μετά όσο μένει μέσα του. Ωστόσο μοιραστήκαμε από κοινού ένα βίωμα, όπου ο καθένας έδωσε τον καλύτερό του εαυτό. Η Λέσχη Ανάγνωσης είναι βασικός πρωταγωνιστής εξάλλου στην βιβλιοθήκη κι αποτελεί ζεστό οικοδεσπότη τρόπον τινά. Όσον αφορά τον Γιώργο, με τον οποίο μας συνδέει οικογενειακή φιλία, ταυτιζόμαστε σε επίπεδο αισθητικής και όχι μόνο, τον εμπιστεύομαι απόλυτα και μαθαίνω από εκείνον. Η διαδρομή που έχει διανύσει και οι συζητήσεις που κάνουμε, είναι σχολείο για εμένα.

4. “Η έκθεση φιλοξενείται στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Πολυγύρου. Ποια είναι η σημασία αυτής της επιλογής καθώς και ποιες ημερες και ωρες είναι επισκέψιμη η έκθεση;”

Ο χώρος της βιβλιοθήκης δεν ήταν απλώς επιλογή, ήταν εξ αρχής ένας από τους λόγους που συνετέλεσαν στην πραγμάτωση αυτής της έκθεσης. Όταν ήρθε η πρόταση από τον Δήμο Πολυγύρου και την Αναστασία Γρηγοριάδου που είχε την σύλληψη και την επιμέλεια της έκθεσης, μέσα στους αρχικούς στόχους ήταν ακριβώς αυτός, να γίνει η βιβλιοθήκη ένας πνευματικός αγωγός. Να εμπλουτίσει τον χαρακτήρα της, να αναδειχθεί και να αναδείξει δράσεις όπως η δική μου έκθεση. Το κτίριο είναι πανέμορφο και μακάρι να γίνουν όλες οι απαραίτητες ενέργειες ώστε να διανθιστεί ο ρόλος του στον Πολύγυρο. Πιστεύω με όλο μου το είναι, πως πρέπει να δημιουργούμε μικρές κοινότητες, μήτρες πολιτισμού, γιατί αν δεν είναι ο πολιτισμός που θα μας γλιτώσει από τον ζόφο και της βαναυσότητα της εποχής, τότε τι θα μας κρατήσει ζωντανούς κι ανθρώπινους; Δεν είναι διόλου τυχαίο πως η αισθητική που προωθείται υποβιβάζει και υποτιμά την νοημοσύνη μας αναδεικνύοντας το εύπεπτο και το παροδικό. Οι φωτογραφίες θα φιλοξενηθούν μέχρι τις 29 Αυγούστου και τις ώρες λειτουργίας της βιβλιοθήκης ( καθημερινά 08:00-16:00 και Τετάρτη απόγευμα 18:00-20:00) μπορεί κάποιος να επισκεφθεί το χώρο.

5. “Έχετε μια ενδιαφέρουσα πορεία, καθώς συνδυάζετε τη φωτογραφία, το φωτορεπορτάζ, την αρθρογραφία και την ποίηση. Πότε ξεκινήσατε να ασχολείστε επαγγελματικά με τη φωτογραφία και πώς συνδέονται μεταξύ τους όλες αυτές οι μορφές έκφρασης στη δική σας ζωή;”

Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου γράφω και φωτογραφίζω. Από την παιδική ηλικία κλεινόμουν στο δωμάτιό ώρες ατέλειωτες γράφοντας είτε στο χέρι, είτε σε μια γραφομηχανή που μου είχαν πάρει δώρο οι γονείς μου. Και φυσικά η πρώτη μου φωτογραφική μηχανή ήταν μια πολύ απλή με φιλμ. Σταδιακά και αναπόφευκτα το χόμπι έγινε επάγγελμα. Σε κάθε στάδιο της ζωής υπήρχαν άνθρωποι που με παρότρυναν και μου έδιναν την ευκαιρία να πάω παρακάτω. Καμιά φορά τα πράγματα είναι για να γίνουν χωρίς να τα επιδιώκεις. Η ζωή με πήγε σε αυτήν την κατεύθυνση και η βαθύτερη εσωτερική ανάγκη να εκφραστώ, γινόταν δρόμος στα βήματά μου. Δεν σημαίνει ότι βιοπορίζεται εύκολα κανείς κάνοντας αυτή τη δουλειά. Κάνει όμως κάτι που γεμίζει την ψυχή του. Τα τελευταία χρόνια που συνεργάζομαι με site Θεσσαλονίκης και της Αθήνας, μέσα από τις συνεντεύξεις που πήρα και μέσα από το ρεπορτάζ, γνώρισα ανθρώπους που θαύμαζα και αυτό είναι ένα πολύτιμο δώρο. Βέβαια στην έκθεση που τρέχει, βλέπουμε φωτογραφίες πέρα από όλο αυτό. Είναι η βόλτα, η καταφυγή και η ανάπαυλα από την αδρεναλίνη της καθημερινότητας. Τέλος η ποίηση, είναι κάτι διαφορετικό. Εκεί απογυμνώνεται η ψυχή και στέκει μόνη με τις υπαρξιακές της αλήθειες. Εκτίθεσαι μέχρι το τελευταίο σου κύτταρο. Γι΄ αυτό το κομμάτι της ποίησης ωριμάζει πιο αργά, τουλάχιστον σε μένα. Οι δημοσιεύσεις είτε σε έντυπη είτε σε ηλεκτρονική μορφή είναι σπάνιες και στοχευμένες, μέχρι να έρθει η ώρα να επικοινωνηθούν με ευρύτητα.

6. “Εργάζεστε ως φωτογράφος-φωτορεπόρτερ. Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει ένας φωτογράφος σήμερα και τι είναι αυτό που σας εμπνέει περισσότερο στην καθημερινότητά σας;”

Το φωτορεπορτάζ εξ ορισμού είναι απόλυτα συνυφασμένο με το κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι. Η εποχή μας, όπως και κάθε εποχή, έχει δυνατές προκλήσεις που όλες αφορούν τον άνθρωπο, τα δίκαια αιτήματά του και τους αγώνες του. Αυτά πρέπει να σε ενδιαφέρουν. Ο φακός, είναι ένα μεγάλο όπλο στα χέρια εκείνου που τον κρατά . Μπορείς να καταγράψεις την αλήθεια, μπορείς και να την αλλοιώσεις σε ένα βαθμό. Και φυσικά όλα είναι θέμα αισθητικής απέναντι στη ζωή εν γένει. Ακόμη και η γωνία λήψης σε ένα γεγονός έχει τεράστια σημασία. Η μεγαλύτερη ευθύνη είναι να διαχειριστείς σωστά την αλήθεια. Ο βασικότερος κίνδυνος έχει να κάνει με την άκρατη αστυνομική καταστολή. Ακόμη και οι φωτορεπόρτερς εμποδίζονται όταν κάνουν απλώς τη δουλειά τους. Δεν είναι λίγοι αυτοί που τραυματίζονται ενίοτε και σοβαρά. Η περίπτωση του Μάριου Λώλου είναι η πιο γνωστή αλλά δεν είναι η μόνη. Το είδαμε ακόμη και σε ειρηνικές μαζικές πορείες όπως εκείνες των Τεμπών, να κινδυνεύουν οικογένειες με παιδιά και άνθρωποι σε αναπηρικά αμαξίδια. Όπως και να το δεις, ένα κομμάτι του εαυτού σου φιλτράρει την πραγματικότητα κι εκεί κρίνεται και η ηθική σου.

7. “Ποιο είναι το επόμενο καλλιτεχνικό σας όνειρο ή σχέδιο που θα θέλατε να μοιραστείτε μαζί μας;”

Δυσκολεύομαι να βρω απάντηση σε μια τέτοια ερώτηση. Εάν διατύπωνα οτιδήποτε δεν θα ήμουν ειλικρινής. Δεν είχα την πολυτέλεια να σχεδιάζω πράγματα στη ζωή μου κι αυτό μου δίδαξε να μην κάνω κάτι σκεπτόμενη κάτι επόμενο. Επιμένω πάντα να λέω πως αυτό που έχει σημασία είναι να μοιραζόμαστε αυτό που έχουμε μέσα μας κι αν αυτό βοηθήσει κι εμπνεύσει κάποιον συνάνθρωπό ή του χαρίσει μια όμορφη στιγμή, τότε άξιζε τον κόπο. Να δημιουργούμε. Αυτό. Να δημιουργούμε στιγμές, με ευγένεια και σεβασμό στους γύρω μας.

Η έκθεση της Αφροδίτης Μιχαηλίδου στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Πολυγύρου μάς καλεί σε ένα ταξίδι όχι μόνο οπτικό, αλλά και ψυχικό. Όπως η ίδια επισημαίνει: «Η ένωση αυτή είναι το ζητούμενο. Εξάλλου οι τέχνες είναι συγκοινωνούντα δοχεία». Μέσα από τις εικόνες, τη μουσική και την ποίηση, η καλλιτέχνης μάς υπενθυμίζει την αξία του πολιτισμού ως «μήτρας» που μπορεί να μας κρατήσει ζωντανούς και ανθρώπινους, δίνοντας νέο νόημα σε κάθε στιγμή της ζωής μας.

Λίγα λόγια για την καλλιτέχνιδα

Η Αφροδίτη Μιχαηλίδου γεννήθηκε και κατοικεί στη Θεσσαλονίκη. Ολοκλήρωσε τις σπουδές της στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, οι οποίες απετέλεσαν την αφορμή για πολλές άλλες διακλαδώσεις. Τα τελευταία 5 χρόνια, εργάζεται ως φωτογράφος-φωτορεπόρτερ, συνεργαζόμενη με sites της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας. Παράλληλα, ασχολείται με την αρθρογραφία και το πολιτιστικό ρεπορτάζ.

Έχει συμμετάσχει σε συλλογικές φωτογραφικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ ποιήματά της έχουν εκδοθεί τόσο σε ηλεκτρονική όσο και σε έντυπη μορφή.

Μπορείτε να ακολουθήσετε τη δουλειά της στα social media:

• Facebook: Afroditi Michailidou
• Instagram: afroditi.michailidou