Η λειψυδρία «διψάει» για λύσεις στη Χαλκιδική

Στο επίκεντρο του Περιφερειακού Συμβουλίου το χρόνιο πρόβλημα

Επιμέλεια Αναστασία Δεκάκη

Η λειψυδρία στη Χαλκιδική βρέθηκε εκ νέου στο επίκεντρο της 3ης Ειδικής Συνεδρίασης Λογοδοσίας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΚΜ), η οποία πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 23 Ιουνίου 2025. Το χρόνιο αυτό πρόβλημα, που θέτει σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης τους δήμους Πολυγύρου, Κασσάνδρας, Σιθωνίας και Προποντίδας, αναδείχθηκε για μια ακόμη φορά από την παράταξη «ΑΛΛΑΓΗ στην Περιφέρεια Κ. Μακεδονίας», δια στόματος της Περιφερειακής Συμβούλου Θεσσαλονίκης, Δήμητρας Θωμά.

Η παράταξη είχε ήδη από το περσινό καλοκαίρι θέσει το ζήτημα σε δύο προηγούμενες συνεδριάσεις λογοδοσίας, τονίζοντας την απουσία συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος για την επίλυση του προβλήματος, ιδίως όσον αφορά την κατασκευή του φράγματος του Χαβρία.

Το φράγμα του Χαβρία: Ένα διαχρονικό αίτημα

Η Αντιπεριφερειάρχης Χαλκιδικής, Κατερίνα Ζωγράφου, αναγνώρισε την οξύτητα της κατάστασης, χαρακτηρίζοντας το φράγμα του Χαβρία ως «επιτακτικό και απαραίτητο έργο». Όπως ανέφερε, το θέμα έχει τεθεί τόσο στον Πρωθυπουργό όσο και σε πρόσφατη συνάντηση με το Υπουργείο Οικονομικών. Παρόλο που η κατασκευή του φράγματος δεν εμπίπτει στις αρμοδιότητες και τις δυνάμεις της Περιφέρειας, η κ. Ζωγράφου υπογράμμισε ότι παραμένει ζωτικής σημασίας, καθώς μπορεί να καλύψει το ένα τρίτο των αναγκών σε νερό στη Χαλκιδική.

Ωστόσο, παρά τις δεσμεύσεις για πιέσεις προς την κυβέρνηση και τη διοργάνωση επιστημονικής ημερίδας για τη λειψυδρία (στις 4 Νοεμβρίου), οι δήμοι της Χαλκιδικής συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα χρηματοδότησης για ώριμες μελέτες που αφορούν γεωτρήσεις, δημιουργία δικτύων μεταφοράς νερού και εργοστάσια αφαλάτωσης. Επιπλέον, το πολυαναμενόμενο νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για το νερό και τη μεταρρύθμιση των ΔΕΥΑ, με έμφαση στη διαχείριση της λειψυδρίας, παραμένει σε εκκρεμότητα.

Προτάσεις και Σχεδιασμός της Περιφέρειας

Η κ. Ζωγράφου παρουσίασε τις προτάσεις της Περιφέρειας για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας στη Χαλκιδική, οι οποίες περιλαμβάνουν, εκτός από το φράγμα του Χαβρία:

• Την επικαιροποίηση των περιβαλλοντικών όρων του φράγματος Πετρένια.
• Τη δημιουργία ταμιευτήρα νερού στην περιοχή του εργοταξίου των μεταλλείων της Ελληνικός Χρυσός.
• Την κατασκευή μικροφραγμάτων εμπλουτισμού και άρδευσης κατά μήκος του Ολύνθιου ποταμού.
• Την εκμετάλλευση του ορεινού όγκου με μελέτη και κατασκευή ταμιευτήρων, μικροφραγμάτων και λιμνοδεξαμενών.
• Την επεξεργασία λυμάτων των ελαιοτριβείων και τη χρήση τους για άρδευση.
• Τη μελέτη και διατήρηση χειμάρρων και την αντιπλημμυρική προστασία.
• Την υποχρεωτική ενσωμάτωση μονάδας αφαλάτωσης στα επενδυτικά σχέδια των τουριστικών μονάδων άνω των 100 δωματίων κοντά στη θάλασσα.

Από την πλευρά τους, οι δήμοι της Χαλκιδικής προτείνουν επίσης ενεργειακή αναβάθμιση αντλιοστασίων, κατασκευή φραγμάτων, ταμιευτήρων, λιμνοδεξαμενών και αγωγών μεταφοράς νερού, αποστράγγιση ομβρίων υδάτων, έργα τηλεμετρίας και ελέγχου δικτύων, ανόρυξη νέων γεωτρήσεων και δημιουργία μονάδων αφαλάτωσης.

Η Αντιπεριφερειάρχης διευκρίνισε ότι οι Δήμοι είναι οι υπεύθυνοι φορείς ύδρευσης και άρδευσης στη Χαλκιδική, τονίζοντας την αγαστή συνεργασία τους με την Περιφερειακή Ενότητα. Επιπλέον, ανέφερε ότι οι αρμόδιοι φορείς έχουν ξεκινήσει τη θέσπιση υποχρεωτικής διενέργειας εκτίμησης και διαχείρισης κινδύνου του συστήματος υδροδότησης με χρονικό ορίζοντα το 2029, ενώ η Περιφερειακή Ενότητα υλοποιεί και χρηματοδοτεί έργα που σχετίζονται με το νερό προς υποστήριξη των δήμων.

Η Σκληρή Πραγματικότητα της Λειψυδρίας

Η κ. Ζωγράφου υπογράμμισε ότι το πρόβλημα της λειψυδρίας στην Ελλάδα είναι ιδιαίτερα έντονο στη γεωργία, όπου η κατανάλωση αρδευτικού νερού αγγίζει το 82% της συνολικής κατανάλωσης. Οι μεγάλες απώλειες σε πεπαλαιωμένα αρδευτικά δίκτυα και η αλόγιστη χρήση από ιδιωτικές γεωτρήσεις επιδεινώνουν την κατάσταση. Ειδικά για τη Χαλκιδική, το πρόβλημα είναι ακόμη οξύτερο λόγω της ταυτόχρονης κορύφωσης των αναγκών σε νερό από τον τουρισμό και την αγροτική παραγωγή, κυρίως την καλλιέργεια της επιτραπέζιας ελιάς.

Το ζήτημα της λειψυδρίας απαιτεί άμεσες και ολοκληρωμένες λύσεις, καθώς η συνεχιζόμενη κατάσταση έκτακτης ανάγκης επιβαρύνει τόσο τους πολίτες όσο και την οικονομία της περιοχής.