Ελλάδα και Κράτος Δικαίου: Πρόοδος και Μεταρρυθμίσεις στο Επίκεντρο των Συζητήσεων στις Βρυξέλλες

Επιμέλεια: Κορίνα Ζολλά

Μια σημαντική συνάντηση πραγματοποιήθηκε χθες στις Βρυξέλλες, μεταξύ του Υπουργού Επικρατείας, Άκη Σκέρτσου, του Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικού Εκπροσώπου, Παύλου Μαρινάκη, και του Επιτρόπου Δημοκρατίας, Δικαιοσύνης, Κράτους Δικαίου και Προστασίας των Καταναλωτών, Michael MacGrath. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκαν τα βήματα προόδου που έχει κάνει η Ελλάδα στον τομέα του Κράτους Δικαίου, με έμφαση στις μεταρρυθμίσεις στη δικαιοσύνη, την καταπολέμηση της διαφθοράς και την ενίσχυση της ελευθερίας του Τύπου.

Αναλυτική Παρουσίαση για το Κράτος Δικαίου και τη Δικαιοσύνη

Ο Υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος, πραγματοποίησε μια εκτενή παρουσίαση, τονίζοντας ότι το Κράτος Δικαίου είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τη σταθερότητα της οικονομίας, την ανθεκτικότητα της δημοκρατίας και την εμπιστοσύνη των πολιτών. Αναφέρθηκε σε μια σειρά από διαρθρωτικές και μετρήσιμες αλλαγές που έχουν γίνει στον τομέα της δικαιοσύνης, όπως:

• Ενίσχυση της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης και επιτάχυνση των διαδικασιών.
• Νέο, αξιοκρατικό σύστημα αξιολόγησης και προαγωγής δικαστών.
• Επέκταση των συστημάτων ηλεκτρονικής δικαιοσύνης.

Στη μάχη κατά της διαφθοράς, ο κ. Σκέρτσος υπογράμμισε τη δημιουργία της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, τις πλατφόρμες ηλεκτρονικών προμηθειών, τα συστήματα ελέγχου σε πραγματικό χρόνο και τα ψηφιακά κανάλια αναφοράς για καταγγελίες.

Αναφορικά με τα επόμενα βήματα, δρομολογούνται:

• Συνταγματικές τροποποιήσεις για περαιτέρω αποπολιτικοποίηση της επιλογής δικαστών, του καθεστώτος ασυλίας των υπουργών και του πλαισίου αξιολόγησης δημοσίων υπαλλήλων.
• Νέα ψηφιακά μητρώα για την παρακολούθηση οικονομικών εγκλημάτων και ένα νέο πειθαρχικό πλαίσιο για τους δημόσιους υπαλλήλους.
• Πρωτοβουλίες για τη βελτίωση της ρύθμισης της ιδιοκτησίας των μέσων ενημέρωσης και τη διασφάλιση της διαφάνειας και της πολυφωνίας.
• Επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων και της ψηφιοποίησης στη διοικητική, πολιτική και ποινική δικαιοσύνη.

Η Ελλάδα Πρωτοπορεί στην Προστασία των Δημοσιογράφων

Από την πλευρά του, ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, ανακοίνωσε στον Ευρωπαίο Επίτροπο ότι η Ελλάδα γίνεται από τα πρώτα κράτη-μέλη της ΕΕ που θα ενσωματώσει άμεσα την Ευρωπαϊκή Οδηγία για τις καταχρηστικές αγωγές σε βάρος δημοσιογράφων (SLAPPs).

Ο κ. Μαρινάκης παρουσίασε μια σειρά από μεταρρυθμίσεις στον χώρο των ΜΜΕ, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας και την ασφάλεια των δημοσιογράφων:

• Το σύστημα διορισμών της Διοίκησης της Δημόσιας ραδιοτηλεόρασης (ΕΡΤ) και του Αθηναϊκού-Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων, όπου η επιλογή γίνεται μέσω ανοικτού διαγωνισμού, γραπτών εξετάσεων, σύμφωνης γνώμης της Βουλής και εποπτείας Ανεξάρτητης Αρχής.
• Τη λειτουργία των Μητρώων Έντυπου και Ηλεκτρονικού Τύπου, που διασφαλίζουν τη διαφάνεια στις κρατικές ενισχύσεις και διαφημίσεις, με τουλάχιστον 30% της χρηματοδότησης να κατευθύνεται σε περιφερειακά και τοπικά μέσα, ενισχύοντας την πολυφωνία.
• Τις αλλαγές που προωθούνται στη λειτουργία των Μητρώων μέσω νέου νομοσχεδίου για την ενίσχυσή τους.
• Την κατάργηση του αδικήματος της απλής δυσφήμησης από τον Ποινικό Κώδικα.
• Τη θέσπιση ιδιώνυμου αδικήματος για τις απειλές κατά αθλητικογράφων.
• Τη λειτουργία της Task Force για την ενίσχυση των δημοσιογράφων.

Θετική Αξιολόγηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και Φιλόδοξοι Στόχοι

Ο Επίτροπος Michael MacGrath χαρακτήρισε τη συνάντηση «ευπρόσδεκτη ευκαιρία να συζητήσουμε θέματα που σχετίζονται με το Κράτος Δικαίου». Τόνισε ότι η ετήσια Έκθεση της Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου είναι μια ευκαιρία για στοχασμό και πρόοδο για τα κράτη-μέλη, με σκοπό την υποστήριξη βελτιώσεων στους τέσσερις πυλώνες.

Σε δηλώσεις του προς τον Τύπο, ο κ. Σκέρτσος επεσήμανε ότι η Ελλάδα καταβάλλει συστηματική προσπάθεια εδώ και 3-4 χρόνια για να ανταποκριθεί στις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. «Έχουμε δεχθεί από το 2022 έξι συστάσεις. Έχουμε συμμορφωθεί πλήρως με δύο από αυτές. Άρα, πλέον, είμαστε στις τέσσερις συστάσεις», δήλωσε, προσθέτοντας πως 18 κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν περισσότερες συστάσεις από την Ελλάδα, γεγονός που «απαντάει εν μέρει και σε μια κριτική που γίνεται πολλές φορές από κόμματα της αντιπολίτευσης».

Ο κ. Σκέρτσος συνέδεσε την πρόοδο στο Κράτος Δικαίου με την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας από την Ελλάδα, τονίζοντας ότι αυτή δεν θα ήταν δυνατή χωρίς την επαρκή λειτουργία των οικονομικών και πολιτικών θεσμών. Αναφέρθηκε στις σημαντικές επενδύσεις ύψους περίπου 650 εκατομμυρίων ευρώ από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για τη βελτίωση της λειτουργίας της Δικαιοσύνης, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα είναι μέσα στις έξι πρώτες χώρες ως προς την υλοποίηση των δεσμεύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης.

Φιλόδοξος στόχος της κυβέρνησης είναι έως το 2030 η Ελλάδα να βρίσκεται μεταξύ των 20 καλύτερων χωρών παγκοσμίως σε ζητήματα διαφάνειας, λογοδοσίας και μάχης κατά της διαφθοράς.

Ο Παύλος Μαρινάκης, στις δικές του δηλώσεις, τόνισε τη σημασία της ετήσιας έκθεσης ως «καθρέφτη κάθε χώρας» στα ζητήματα Κράτους Δικαίου και Ελευθερίας του Τύπου. Υπογράμμισε ότι «έχουμε καταφέρει να κάνουμε μέσα σε λίγα χρόνια όσα δεν έγιναν σε τουλάχιστον δύο, ίσως και τρεις δεκαετίες στην Ελλάδα» σε θέματα ασφάλειας δημοσιογράφων και διαφάνειας των ΜΜΕ. Κλείνοντας, ο κ. Μαρινάκης επανέλαβε την κυβερνητική θέση ότι η Ελλάδα «κατάφερε μέσα κυρίως από πολλές θυσίες των πολιτών, να μετατραπεί από μία χώρα “μαύρο πρόβατο” σε μία χώρα που είναι υπερήφανη και πρωταγωνιστεί».

Κατά την παραμονή του στις Βρυξέλλες, ο κ. Μαρινάκης είχε επίσης συναντήσεις με τον Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Ελλάδας στην ΕΕ, πρέσβη Ιωάννη Βράιλα, εκπροσώπους της Ελληνικής Κοινότητας Βρυξελλών, μέλη και στελέχη της ΝΔ Βρυξελλών και Ευρωβουλευτές της Νέας Δημοκρατίας.