ΤΟ ΨΩΜΙ… ΨΩΜΑΚΙ: Η ΚΡΑΥΓΗ ΑΓΩΝΙΑΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΡΤΟΠΟΙΩΝ

Η Πρόεδρος της Ομοσπονδίας, Έλσα Κουκουμέρια, «ανοίγει» την καρδιά της στο «Επίκεντρο»: Τα λουκέτα, ο εμπαιγμός με το κατεψυγμένο ψωμί, το ενεργειακό «βαρίδι» και το άρωμα της παράδοσης που κινδυνεύει να χαθεί από τη γειτονιά.

Συνέντευξη στον Γιώργο Παπαδόπουλο  Επιμέλεια: Image Group για τη «ΓΝΩΜΗ TV» Κεντρικής Μακεδονίας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Μια Μυρωδιά που Χάνεται

Υπάρχουν κάποιες μυρωδιές που είναι χαραγμένες στο DNA του Έλληνα. Είναι η μυρωδιά του φρεσκοψημένου ψωμιού που σπάει τη μύτη καθώς περπατάς στο στενό της γειτονιάς σου στις 7 το πρωί. Είναι το «καλημέρα» του φούρναρη που σε ξέρει με το μικρό σου όνομα. Σήμερα, αυτή η εικόνα, αυτή η ιεροτελεστία της καθημερινότητας, απειλείται με εξαφάνιση.

Στην εκπομπή «Στο Επίκεντρο», η Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Αρτοποιών Ελλάδος, Έλσα Κουκουμέρια, μια γυναίκα που εκπροσωπεί έναν ιστορικό και σκληρό κλάδο, ξετύλιξε το κουβάρι μιας «ζοφερής πραγματικότητας». Με φόντο τη Θεσσαλονίκη και την Κεντρική Μακεδονία, το ρεπορτάζ που ακολουθεί καταγράφει την πορεία ενός επαγγέλματος που από «στυλοβάτης της κοινωνίας» έχει καταντήσει «κυνηγημένος» από τα μεγάλα συμφέροντα και την ακρίβεια.

1. Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ: ΤΑ ΛΟΥΚΕΤΑ ΠΟΥ ΠΟΝΟΥΝ

Η συζήτηση ξεκίνησε με έναν αριθμό που προκαλεί σοκ: 3.000 λουκέτα σε 30 μήνες. Η κ. Κουκουμέρια, με τη σοβαρότητα που τη διακρίνει, έσπευσε να βάλει τα πράγματα στη θέση τους, διορθώνοντας τα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα από κερδοσκοπικούς φορείς.

«Η πραγματικότητα, τσεκαρισμένη από τα επιμελητήρια, δείχνει 800 κλειστά αρτοποιεία την τελευταία πενταετία», ανέφερε. Αν και ο αριθμός φαίνεται μικρότερος, η ποιοτική διαφορά είναι τρομακτική. Τα αρτοποιεία δεν έκλεισαν ούτε στον πόλεμο. Η παράδοση ήθελε τον φούρνο να περνάει από γενιά σε γενιά. Σήμερα, η αλυσίδα σπάει. Για κάθε παραδοσιακό φούρνο που κλείνει, ανοίγουν «σημεία έψησης» κατεψυγμένου ψωμιού, τα οποία παραπλανούν τον καταναλωτή.

2. Ο ΕΜΠΑΙΓΜΟΣ ΤΩΝ «BAKE OFF»: ΦΟΥΡΝΟΣ Η’ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΕΡΑΤΩΣΗΣ;

Εδώ βρίσκεται η «μητέρα των μαχών» για τον κλάδο. Η κ. Κουκουμέρια ήταν καταπέλτης: Ο νόμος του 2015, ένας μνημονιακός νόμος, επέτρεψε σε σημεία που απλώς ψήνουν κατεψυγμένη ζύμη να ονομάζονται «φούρνοι».

Τι τρώμε τελικά;

• Ο Παραδοσιακός Φούρνος: Ο αρτοποιός επιλέγει άλευρα, ζυμώνει, πλάθει και ψήνει. Η μαγιά είναι ζωντανός οργανισμός που αναπνέει.
• Η Εγκατάσταση Περάτωσης (Bake Off): Ζύμη που μπορεί να έχει παραχθεί πριν από 12 μήνες στην Κίνα ή την Αίγυπτο, να έχει καταψυχθεί στους -18°C και απλώς να μπαίνει σε μια λαμαρίνα για να πάρει χρώμα.

«Η μυρωδιά είναι η ίδια, το τρικ είναι πετυχημένο, αλλά η θρεπτική αξία είναι κενή», εξήγησε η Πρόεδρος. Η μαγιά «κοιμάται» στην κατάψυξη και το αποτέλεσμα είναι ένα ψωμί «αφρός» που στερείται τη μεστή γεύση της παράδοσης. Η Ομοσπονδία ζητά επιτακτικά την επιστροφή του όρου «Φούρνος» εκεί που ανήκει, τώρα που η χώρα βγήκε από τα μνημόνια.

3. ΤΟ «ΒΑΡΙΔΙ» ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ

Το 2026 βρίσκει τους αρτοποιούς ανάμεσα σε δύο πυρά: τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.

• Ενέργεια: Η αύξηση στο ρεύμα άγγιξε το 249%. Ένας φούρνος που πλήρωνε 1.000€, ξαφνικά βρέθηκε να χρωστά 2.500€.
• Σιτηρά: Οι τιμές των αλεύρων διπλασιάστηκαν (100% αύξηση).
• Πετρέλαιο: Η επιβάρυνση για όσους χρησιμοποιούν πετρέλαιο θέρμανσης/κίνησης για τους φούρνους τους είναι 350€ επιπλέον το μήνα μόνο από τις τελευταίες αυξήσεις.

Παρά ταύτα, η κ. Κουκουμέρια σημείωσε με υπερηφάνεια πως οι αρτοποιοί έβαλαν «πλάτη». Ενώ το κόστος εκτοξεύτηκε, η αύξηση στο ψωμί ήταν μόλις 10-15 λεπτά μετά από 11 ολόκληρα χρόνια σταθερότητας.

4. ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

Σε μια χώρα με ανεργία, ο κλάδος της αρτοποιίας αναζητά απεγνωσμένα χέρια. Η κ. Κουκουμέρια αποκάλυψε πως αν αύριο το πρωί εμφανίζονταν 10.000 εργαζόμενοι, θα απορροφούνταν όλοι μέσα σε λίγες ώρες.

Γιατί δεν πάνε οι νέοι στο φούρνο;

1. Το Ξενύχτι: Η δουλειά ξεκινά όταν ο κόσμος κοιμάται. Είναι μια σκληρή, «ασκητική» καθημερινότητα.
2. Η Απαξίωση των Τεχνικών Επαγγελμάτων: «Ζήσαμε περιόδους που όλοι ήθελαν να γίνουν χρηματιστές ή μοντέλα», είπε χαρακτηριστικά.
3. Λανθασμένες Πολιτικές: Η επιδότηση της ανεργίας αντί της εργασίας. Η κ. Κουκουμέρια πρότεινε το «επίδομα εργασίας», όπου το κράτος θα επιδοτεί μέρος του μισθού για να εκπαιδευτεί ένας νέος μέσα στην επιχείρηση.

5. ΑΡΩΜΑ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ: Η ΓΕΥΣΗ ΠΟΥ ΜΑΣ ΕΝΩΝΕΙ

Το ρεπορτάζ μας δεν θα μπορούσε να μην εστιάσει στη δική μας γη. Στη Χαλκιδική και τη Θεσσαλονίκη, ο φούρνος δεν είναι απλώς κατάστημα, είναι τουριστικό κεφάλαιο.

• Το Κουλούρι Θεσσαλονίκης, το απόλυτο brand name της περιοχής.
• Οι ταχινόπιτες, τα ελιόψωμα και τα τσουρέκια που μοσχοβολούν στους δρόμους της Κεντρικής Μακεδονίας.

Η κ. Κουκουμέρια, ως Θεσσαλονικιά, τόνισε πως το αρτοποιείο είναι ένας ζωντανός οργανισμός. Στη Χαλκιδική, οι παραδοσιακοί φούρνοι αποτελούν το πρώτο σημείο στάσης για τους τουρίστες. Αν αυτοί οι φούρνοι κλείσουν και αντικατασταθούν από απρόσωπα Bake Off, η γαστρονομική ταυτότητα της Μακεδονίας θα δεχθεί ανεπανόρθωτο πλήγμα.

6. ΤΑ ΑΙΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ: «ΠΑΡΤΕ ΜΙΑ ΑΝΑΣΑ ΠΡΙΝ ΠΝΙΓΟΥΜΕ»

Η Πρόεδρος ήταν σαφής ως προς το τι ζητά ο κλάδος για να επιβιώσει το 2026:

• Νομική Προστασία του όρου «Φούρνος»: Να μην παραπλανάται ο κόσμος στα Super Market.
• Μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα: Τουλάχιστον για την περίοδο του πολέμου.
• Ψηφιακός Μετασχηματισμός με μέτρο: Κατήγγειλε τα «MyData» και την υποχρέωση για «παρόχους» που κοστίζουν χιλιάδες ευρώ στις μικρές επιχειρήσεις χωρίς να καταπολεμούν ουσιαστικά τη φοροδιαφυγή.
• Έλεγχοι στην Αγορά: Να τηρείται ο νόμος για τις ταμπέλες (50×70) που ενημερώνουν ότι το ψωμί είναι κατεψυγμένο, κάτι που σήμερα δεν κάνει σχεδόν κανείς.

Η Μάχη για το «Ψωμωτύρι» μας

Το ψωμί για τον Έλληνα είναι ιερό. Είναι η φράση «θα πούμε το ψωμί ψωμάκι», είναι ο αγώνας για το «μεροκάματο». Η Έλσα Κουκουμέρια, κλείνοντας τη συνέντευξη, άφησε μια γλυκόπικρη γεύση: «Είμαστε η τέταρτη γενιά, έρχεται η πέμπτη. Πιστεύω στο φούρνο της γειτονιάς γιατί είναι μαγικό να παίρνεις αλεύρι, νερό, αλάτι και μαγιά και να τρέφεις έναν λαό».

Το ερώτημα παραμένει: Θα επιτρέψουμε στις μηχανές και την κατάψυξη να σβήσουν τη φωτιά του παραδοσιακού φούρνου; Η απάντηση βρίσκεται στην επιλογή μας κάθε πρωί. Γιατί ο φούρνος της γειτονιάς δεν πουλάει μόνο ψωμί. Πουλάει πολιτισμό, ιστορία και… ανθρωπιά.

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΡΕΠΟΡΤΑΖ:

• Αρτοποιεία στην Ελλάδα: 12.500
• Κόστος Ενέργειας: +45% στα σταθερά τιμολόγια (9 -> 12,5 λεπτά)
• Αύξηση Τιμής Ψωμιού: 10-15 λεπτά την τελευταία 11ετία.