Μαρτυρικά Χωριά: Η Χαλκιδική Απουσιάζει από τον Κατάλογο 84 Χρόνια Μετά
Ενενήντα τέσσερα χρόνια μετά την Τριπλή Κατοχή της χώρας, η ελληνική πολιτεία συνεχίζει να καταγράφει και να αναγνωρίζει τις μαρτυρικές πόλεις και τα χωριά που υπέστησαν ολοκληρωτική καταστροφή και μέτρησαν απώλειες αμάχων από τις δυνάμεις κατοχής κατά την περίοδο 1941-1944. Η διαδικασία αυτή, που ξεκίνησε το 1993 με την αναγνώριση των Καλαβρύτων, συνεχίζεται μέχρι σήμερα με την έκδοση σχετικών Προεδρικών Διαταγμάτων.
Στον μακρύ κατάλογο των μαρτυρικών περιοχών που έχει αναγνωρίσει η Πολιτεία, περιλαμβάνονται δεκάδες κοινότητες από την Κρήτη, την Ήπειρο, τη Στερεά Ελλάδα και τη Μακεδονία. Ωστόσο, από τη λίστα απουσιάζουν παντελώς τα χωριά της Χαλκιδικής, παρά το γεγονός ότι και αυτή η περιοχή πλήρωσε βαρύ τίμημα κατά τη διάρκεια της Κατοχής.
Η αναγνώριση των μαρτυρικών πόλεων και χωριών γίνεται βάσει του νόμου 2503/1997, ο οποίος προβλέπει τη σύσταση τριμελούς επιτροπής για την υποβολή αιτιολογημένης πρότασης. Ο τελικός χαρακτηρισμός πραγματοποιείται με Προεδρικό Διάταγμα. Μέχρι σήμερα, έχουν αναγνωριστεί:
- Μακεδονία & Θράκη: Δοξάτο Δράμας, Μεσόβουνο Κοζάνης, Νέα Κερδύλια Σερρών, Χορτιάτης Θεσσαλονίκης, και άλλα.
- Πέλλα: Ελευθεροχώρι, Πευκωτό, Τρία Έλατα.
- Ήπειρος & Επτάνησα: Κομμένο Άρτας, Λιγκιάδες Ιωαννίνων, Παραμυθιά Θεσπρωτίας.
- Πελοπόννησος: Καλάβρυτα, Κοσμάς Αρκαδίας, Πτέρη Αχαΐας.
Με το πρόσφατο Π.Δ. 71/2025 που δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2025, ο κατάλογος επεκτάθηκε με νέες περιοχές σε όλη τη χώρα.
Είναι πλέον επιτακτική η ανάγκη η Πολιτεία να ολοκληρώσει οριστικά την καταγραφή, καθώς κάθε εκκρεμότητα υπονομεύει την αξιοπιστία της ιστορικής μνήμης και αποδυναμώνει τις τεκμηριωμένες διεκδικήσεις για πολεμικές αποζημιώσεις. Η δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού, με σαφή κριτήρια και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα, κρίνεται απαραίτητη για να κλείσει αυτό το ιστορικό κεφάλαιο και να αποδοθεί δικαιοσύνη σε όλες τις πληγείσες περιοχές, συμπεριλαμβανομένης της Χαλκιδικής.
