«Προμήθειες και Υποχρεώσεις Συστημικών Τραπεζών»: Το Κόστος των Συναλλαγών και οι Απλήρωτες Υποσχέσεις

«Προμήθειες και Υποχρεώσεις Συστημικών Τραπεζών»: Το Κόστος των Συναλλαγών και οι Απλήρωτες Υποσχέσεις

Το ζήτημα των τραπεζικών προμηθειών και η εκπλήρωση των υποσχέσεων των συστημικών τραπεζών βρέθηκε για ακόμα μια φορά στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης, μέσω ερώτησης που κατέθεσε ο βουλευτής Βασίλειος Βιλιάρδος της Ελληνικής Λύσης προς τους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθώς και Ανάπτυξης. Ο βουλευτής έθεσε κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των κυβερνητικών παρεμβάσεων και την τήρηση των δεσμεύσεων των τραπεζών.

Τραπεζικές Προμήθειες: Μείωση ή Επιδεικτική Κερδοφορία;

Η ερώτηση του κ. Βιλιάρδου εστιάζει στην ανακοίνωση του Ιανουαρίου 2025 από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία προέβλεπε την κατάργηση ή μείωση έξι βασικών τραπεζικών προμηθειών, με εκτιμώμενο ετήσιο όφελος 150 εκατ. ευρώ για τους πολίτες. Ο τότε υπουργός, Κωστής Χατζηδάκης, είχε δηλώσει πως στόχος ήταν «υγιείς τράπεζες που θα λειτουργούν με συνθήκες ανταγωνισμού αλλά όχι και να βγάζουν από τη “μύγα ξίγκι”».

Ωστόσο, ο βουλευτής αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα αυτής της παρέμβασης, τονίζοντας πως τα καθαρά έσοδα από προμήθειες έφτασαν τα 2,1 δισ. ευρώ το 2024, αυξημένα κατά 18,6% σε σχέση με το 2023. Ακόμη πιο ενδεικτικά, το πρώτο τρίμηνο του 2025, οι προμήθειες ανήλθαν στα 540 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 15,7% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024. Μάλιστα, όπως επισημαίνεται, η κερδοφορία των ελληνικών τραπεζών το α’ τρίμηνο του 2025 βασίστηκε κυρίως στην άνοδο των εσόδων από προμήθειες, την ώρα που τα καθαρά έσοδα από τόκους παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητα.

Σε απάντηση στα ερωτήματα του κ. Βιλιάρδου:

• Νέα κυβερνητική παρέμβαση: Δεν έχει ανακοινωθεί νέα παρέμβαση για περαιτέρω κατάργηση ή μείωση των προμηθειών. Ωστόσο, το θέμα παραμένει στην ατζέντα, με την ΓΣΕΒΕΕ να έχει πρόσφατα ζητήσει την απόσυρση διατάξεων που αφορούν πρόστιμα στις τραπεζικές συναλλαγές.
• Χρέωση 0,5 ευρώ για εμβάσματα: Από τις 9 Ιανουαρίου 2025, θεσπίστηκε ανώτατο όριο χρέωσης 0,50 ευρώ ανά εισερχόμενο ή εξερχόμενο έμβασμα για ποσά έως 5.000 ευρώ, για φυσικά πρόσωπα και ελεύθερους επαγγελματίες, μεταξύ τραπεζών εντός Ελλάδας. Δεν καταργήθηκε δηλαδή η προμήθεια, αλλά ορίστηκε ένα πλαφόν.
• Προμήθειες POS στη μικρή λιανική: Από τις 30 Απριλίου 2024, οι προμήθειες στα POS για συναλλαγές έως 10 ευρώ στη «Μικρή Λιανική» μειώθηκαν κατά 50%, με ανώτατο όριο προμήθειας εκκαθάρισης στο 0,5%. Πρόκειται για μείωση, όχι κατάργηση.

Κοινωνικές Δεσμεύσεις Τραπεζών: Εκπληρώθηκαν;

Ένα άλλο σημαντικό σκέλος της ερώτησης του βουλευτή αφορά τις δεσμεύσεις των συστημικών τραπεζών να διαθέσουν συνολικά 200 εκατ. ευρώ σε κοινωνικά προγράμματα: 100 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου» για την ανακατασκευή σχολείων και 100 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων.

• Πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου»: Η καταβολή των 100 εκατ. ευρώ για την ανακαίνιση σχολικών κτιρίων έχει πραγματοποιηθεί. Στις 10 Μαρτίου 2025, υπεγράφη η σχετική σύμβαση δωρεάς και χορηγίας μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και των τεσσάρων συστημικών τραπεζών.
• Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων: Οι τράπεζες έχουν δεσμευτεί να συμμετάσχουν με 100 εκατ. ευρώ στη δημιουργία του Φορέα. Ωστόσο, υπήρξε πρόσφατα συζήτηση στη Βουλή, όπου αναφέρθηκε ότι η συνεισφορά αυτή μετατράπηκε από ίδια κεφάλαια σε δάνειο, προκαλώντας αντιδράσεις. Η διαδικασία για την τελική επιλογή των φορέων βρίσκεται στην τελική φάση, υποδηλώνοντας ότι η καταβολή δεν έχει ολοκληρωθεί με τον αρχικά συμφωνηθέντα τρόπο.

Τα ερωτήματα του κ. Βιλιάρδου αναδεικνύουν την ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια και αποτελεσματικότητα τόσο στις τραπεζικές χρεώσεις όσο και στην εκπλήρωση των κοινωνικών δεσμεύσεων, σε μια περίοδο όπου οι πολίτες συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν οικονομικές προκλήσεις.