Καύσωνας, θάλασσα και η νέα «απειλή» για την καρδιά: Ο καρδιολόγος Π. Τσιαλούκης μας εφιστά την προσοχή

Αναστασία Δεκάκη

Το θερμόμετρο ανεβαίνει, οι παραλίες γεμίζουν, και η ανεμελιά του καλοκαιριού κυριαρχεί. Ωστόσο, πίσω από την ειδυλλιακή εικόνα, κρύβονται κίνδυνοι που συχνά αγνοούμε, ενώ νέες επιστημονικές εξελίξεις φέρνουν στο φως έναν «σιωπηλό» παράγοντα κινδύνου για την καρδιά μας, κληρονομικό και αμετάβλητο από τις συνήθειες της ζωής μας. Ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Χαλκιδικής και καταξιωμένος καρδιολόγος, κ. Παναγιώτης Τσιαλούκης, μίλησε στον «STAR 955» και μας εφίστησε την προσοχή σε όλα αυτά, με μηνύματα που αφορούν κάθε κάτοικο και επισκέπτη της περιοχής μας.

Όταν ο ήλιος «καίει» και η θάλασσα «απαγορεύει»: Τα λάθη που πληρώνουμε ακριβά

Σε μια περίοδο όπου οι υψηλές θερμοκρασίες δοκιμάζουν τις αντοχές του οργανισμού μας, ο κ. Τσιαλούκης ξεκίνησε τη συζήτηση για τον καύσωνα τονίζοντας: «Πρέπει να αποκλείουμε τον ήλιο και τη ζέστη». Και όχι μόνο οι ευάλωτες ομάδες, όπως οι καρδιοπαθείς. Ο κίνδυνος ελλοχεύει και για τους νεότερους, οι οποίοι συχνά «υπερεκτιμούν τις δυνατότητές τους».

Οι οδηγίες του γιατρού είναι συγκεκριμένες και σωτήριες: Αποφύγετε καφέδες, αλκοόλ και ποτά με πολλή ζάχαρη ή νάτριο, όπως τα αναψυκτικά ή τα κοκτέιλ. «Και φυσικά αυτό που κάνουμε περισσότερο και υπερεκτιμούμε τον εαυτό μας οι νεότεροι είναι ότι τρώμε και μπαίνουμε στη θάλασσα». Το κλασικό «μη φας και μπεις στη θάλασσα» της μαμάς μας, αποκτά επιστημονική βάση: ελαφριά γεύματα, πολλά φρούτα, σαλάτες, γιαούρτια και άφθονο νερό είναι το μυστικό για να αποφύγουμε την αφυδάτωση.

Ειδική μνεία έκανε στις ευάλωτες ομάδες, ιδιαίτερα σε όσους λαμβάνουν διουρητικά υπερτασικούς καρδιοπαθείς : «11 με 5 να μην βγαίνουν έξω». Και μια ακόμα προειδοποίηση που συχνά αγνοείται: «Δεν πρέπει να μπαίνουμε απότομα σε κρύα νερά, γιατί η καρδιά το καλοκαίρι δουλεύει πιο σκληρά». Η θερμική καταπόνηση μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά την καρδιά, οδηγώντας ακόμα και σε ανακοπή μέσα στο νερό.

Ο κ. Τσιαλούκης έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τους νέους που παραβλέπουν συμπτώματα όπως ζάλη, ταχυκαρδία, δύσπνοια ή πόνο στο στήθος, λέγοντας «έλα μωρέ, νέος είμαι, κάτι θα κρύωσα». Αυτό το λάθος, όπως είπε, μπορεί να οδηγήσει σε τραγωδίες, όπως οι πνιγμοί που ακούμε να συμβαίνουν.

Θερμοπληξία: Τα «ύπουλα» σημάδια και πώς να δράσουμε άμεσα

Πώς θα αναγνωρίσουμε τη θερμοπληξία; Ο καρδιολόγος ανέφερε τα βασικά προειδοποιητικά σημάδια: «Μια ζάλη, μια αδυναμία, θα δούμε ότι νιώθουμε μια θέρμη, γιατί συνήθως ανεβαίνει πάνω από 40 βαθμούς κελσίου η θερμοκρασία του σώματος». Άλλα σημάδια είναι η ξηροστομία, το κόκκινο και ξηρό δέρμα, ενώ αργότερα μπορεί να εμφανιστούν ταχυκαρδία, δύσπνοια, ταχύπνοια, πονοκέφαλοι, ναυτία, έμετος, κράμπες, απώλεια συνείδησης, λιποθυμία, ακόμα και κώμα.

«Αν αρχίσουμε και νιώθουμε αυτά τα σημάδια, σίγουρα θα πρέπει να καλέσουμε άμεσα το 166», υπογράμμισε ο κ. Τσιαλούκης. Παράλληλα, είναι σημαντικό να μεταφερθούμε σε δροσερό και σκιερό μέρος, να αφαιρέσουμε περιττά ρούχα και να δροσίσουμε το σώμα με νερό ή βρεγμένες πετσέτες.

Η λιποπρωτεΐνη (α): Ένας «κληρονομικός» εχθρός της καρδιάς που ήρθε στο φως

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της συνέντευξης ήταν η συζήτηση για τη λιποπρωτεΐνη (α) (Lp(a)), μια εξέταση που πλέον μπαίνει δυναμικά στην καρδιολογική διάγνωση. «Τώρα, το τρομακτικό είναι ότι οι περισσότεροι δεν γνωρίζανε για αυτήν την αλφα-λιποπρωτεΐνη, οπότε όλοι ήταν τρομαγμένοι αν έβλεπαν αυξημένη την τιμή της», ανέφερε ο κ. Τσιαλούκης.

Το πιο σημαντικό στοιχείο; Είναι κληρονομική. «Είναι κάτι το οποίο καθορίζεται γενετικά και παραμένει σταθερό για όλη μας τη ζωή». Αυτό σημαίνει ότι, αν διαγνωστεί, δεν χρειάζεται επανεξέταση και δεν επηρεάζεται από διατροφή ή τρόπο ζωής.

Γιατί δεν την ξέραμε μέχρι τώρα; Ο κ. Τσιαλούκης εξήγησε ότι είναι μια σχετικά νέα εξέταση, και παλαιότερα «δεν γνωρίζαμε και πολλά γι’ αυτό», ούτε υπήρχε αποτελεσματική θεραπευτική αγωγή, με αποτέλεσμα να την παραβλέπουμε. Όμως, οι νέες έρευνες ανέδειξαν τη μεγάλη της σημασία, ιδίως τον κληρονομικό  της χαρακτήρα. Αν κάποιος διαγνωστεί, ο γιατρός θα συστήσει εξέταση και στα παιδιά του, αλλά και στους γονείς του.

Η αυξημένη λιποπρωτεΐνη (α) υποδηλώνει αυξημένο κίνδυνο για σοβαρά καρδιακά νοσήματα, όπως έμφραγμα, εγκεφαλικό, στένωση αορτικής βαλβίδας ή ακόμα και πρόωρη στεφανιαία νόσο (πριν τα 55). «Αυτό οπότε μας κατευθύνει εμάς τους καρδιολόγους το πώς πρέπει από τη σειρά μας και από την πλευρά μας να κατευθύνουμε τους ασθενείς μας», σημείωσε ο κ. Τσιαλούκης.

Όσο για τις θεραπευτικές προσεγγίσεις, ο γιατρός ήταν ξεκάθαρος: «Δεν υπάρχει θεραπεία». Υπάρχουν φάρμακα (SI RNA) υπό δοκιμή που μπορούν να τη μειώσουν δραστικά, αλλά χρησιμοποιούνται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Η βασική στρατηγική παραμένει η αλλαγή του τρόπου ζωής και ο έλεγχος άλλων παραγόντων κινδύνου, όπως το κάπνισμα, η παχυσαρκία, το ζάχαρο και η πίεση.

Ένα μήνυμα για τη Χαλκιδική: Σεβασμός και πρόληψη

Κλείνοντας, ο κ. Τσιαλούκης έστειλε ένα ιδιαίτερο μήνυμα προς τους κατοίκους και τους επισκέπτες της Χαλκιδικής, μιας περιοχής με έντονο τουριστικό χαρακτήρα και πολλές παραλίες: «Όλοι μας θα πρέπει να φερόμαστε με σεβασμό στον ήλιο και τη θάλασσα. Να μην υπερεκτιμούμε τις δυνατότητές μας, γιατί βλέπετε εδώ στην Χαλκιδική έχουμε πάρα πολλά περιστατικά όχι μόνο πνιγμών από καρδιαγγειακά νοσήματα, αλλά και γιατί δεν σεβαστήκαμε τη θάλασσα, δεν σεβαστήκαμε τα όρια μας. Νομίζουμε ότι υπερεκτιμάμε τον εαυτό μας και ιδίως μετά από αλκοόλ…».

Η συμβουλή είναι μία: «Είναι καλό να γνωρίζουμε ποια είναι τα όρια μας και φυσικά να μιλάμε πάντα πρώτα με τον γιατρό μας πριν μπούμε στο νερό, πριν έρθει το καλοκαίρι, να ξέρουμε πώς πρέπει να προστατευόμαστε». Το ίδιο ισχύει και για τη λιποπρωτεΐνη (α): «Αν έχουμε κάποιες απορίες μπορούμε να απευθυνθούμε σε ειδικούς για να μας κατευθύνουν αυτοί».