Χαλκιδική: Στο «Κόκκινο» η Οικοδομή – Ο ΝΟΚ και η Αβεβαιότητα Παγώνουν τα Σχέδια

Ρεπορτάζ: Κορίνα Ζολλά

Η οικοδομική δραστηριότητα, ένας παραδοσιακά ακρογωνιαίος λίθος της ελληνικής οικονομίας, δείχνει ανησυχητικά σημάδια ύφεσης, με τις πρόσφατες εξελίξεις στον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ) να δημιουργούν ένα τοπίο βαθιάς αβεβαιότητας. Ενώ η Χαλκιδική, ως δημοφιλής προορισμός για κατοικίες και τουριστικές επενδύσεις, συνήθως λειτουργεί ως βαρόμετρο για τον κλάδο, οι «άνθρωποι της αγοράς» εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες για το μέλλον.

Απότομη Πτώση και Νομοθετική Αλλαγή

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ είναι αποκαλυπτικά: τον Μάρτιο, η οικοδομική δραστηριότητα σε όλη την Ελλάδα κατέγραψε πτώση 41,3% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, 53,7% στην επιφάνεια και 43,3% στον όγκο, σε σχέση με πέρυσι. Παράλληλα, ψηφίστηκε νέα νομοθετική ρύθμιση για την προσαρμογή των πολεοδομικών κινήτρων του ΝΟΚ, μετά από ακυρωτικές αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ).

Τι Λένε οι Επαγγελματίες της Αγοράς

Ο Ηλίας Παπαγεωργιάδης, CEO της MORE Group of Companies, περιγράφει στο skai.gr την κατάσταση που επικρατεί, σκιαγραφώντας τρεις κατηγορίες παικτών στην αγορά:

• Οι Μεγάλοι Παίκτες: Ανησυχούν, αλλά προς το παρόν δεν αντιμετωπίζουν άμεσα προβλήματα, καθώς υλοποιούν έργα με άδειες που είχαν εκδοθεί πριν τον Δεκέμβριο του 2024. Ο φόβος τους επικεντρώνεται στο τι θα συμβεί αν αυτή η κατάσταση παραταθεί και στο 2026.
• Οι Επαγγελματίες του Κλάδου: Διαπιστώνουν μείωση των πραγματικών συναλλαγών σε πολλά σημεία της Ελλάδας. Η αβεβαιότητα που επικρατεί εκτιμάται ότι «θα ανακόψει τη δυναμική του κλάδου».
• Οι Μικρότεροι Εργολάβοι: Οι έμπειροι αναβάλλουν την ανάληψη νέων έργων, ενώ οι λιγότερο έμπειροι νιώθουν «άβολα» από τον συνδυασμό της αβεβαιότητας του ΝΟΚ και της αλλαγής στάσης των αγοραστών. «Οι περισσότεροι νιώθουν ότι κινούμαστε σε αχαρτογράφητα νερά, ενώ σχεδόν όλα τα επιχειρηματικά σχέδια ανατράπηκαν και ξαναγράφτηκαν», τονίζει ο κ. Παπαγεωργιάδης.

Η «Βιασύνη» του ΝΟΚ και οι Επιπτώσεις

Εκφράζοντας την προσωπική του άποψη, ο κ. Παπαγεωργιάδης τονίζει πως ο Οικοδομικός Κανονισμός είναι για την αγορά ακινήτων ό,τι το Σύνταγμα για τη λειτουργία μιας χώρας. Καταγγέλλει μια «βιασύνη» να ακυρωθεί ο εν ισχύι Οικοδομικός Κανονισμός πριν την εμφάνιση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων το 2027.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα:

• Ασαφές τοπίο: Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά πού μπορεί να οικοδομηθεί, πόσα τετραγωνικά και με ποιες προϋποθέσεις.
• Κίνδυνος δικαστικών εμπλοκών: Η πιθανότητα ένας «καλοπροαίρετος γείτονας» να μπλοκάρει έργα μέσω δικαστηρίων, ακόμα και με νόμιμες άδειες.

«Το αποτέλεσμα αυτής της ‘βιασύνης’ είναι να μειωθεί ραγδαία ο αριθμός των νέων οικοδομικών αδειών το 2025, να έχουμε ‘πάγωμα’ της τοπικής αγοράς σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας και να αποθαρρύνονται πολλές σοβαρές εταιρείες, προς όφελος όσων δεν έχουν πρόβλημα να ρισκάρουν, οδηγώντας σε μία ακόμα στρέβλωση», επισημαίνει.

Προβλεψιμότητα και Ξεκάθαροι Κανόνες: Το Ζητούμενο

Για την τόνωση της οικοδομικής δραστηριότητας, ο κ. Παπαγεωργιάδης προτείνει:

• Έναν απλό και ξεκάθαρο νέο Οικοδομικό Κανονισμό, με κίνητρα για μικρότερα σπίτια που ανταποκρίνονται στις ανάγκες του μέσου Έλληνα.
• Ξεκάθαρο τοπίο για τα εκτός σχεδίου ακίνητα και αυτά σε μικρούς οικισμούς.

«Προβλεψιμότητα θέλουμε και ξεκάθαρους κανόνες», καταλήγει.

Η Έρευνα του ΙΟΒΕ Επιβεβαιώνει την Ανησυχία

Η πρόσφατη έρευνα του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (Ι.Ο.Β.Ε.) επιβεβαιώνει την τάση: η αρχικά ανοδική πορεία στην έκδοση οικοδομικών αδειών αντιστράφηκε τους πρώτους μήνες του 2025, ακριβώς λόγω της αβεβαιότητας που προκάλεσαν οι ρυθμίσεις του ΝΟΚ και οι ακυρώσεις του ΣτΕ.

Οι αποφάσεις του ΣτΕ και οι νέες ρυθμίσεις αναμένεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις, όπως αύξηση του κόστους, αναβολές κατασκευών και ανάγκη αναθεώρησης μελετών. Το λιγότερο αισιόδοξο σενάριο του ΙΟΒΕ προβλέπει μείωση κατά 40% των οικοδομικών αδειών για κατοικίες το 2025 (σε όρους επιφάνειας), επηρεάζοντας ανάλογα την κατασκευαστική δραστηριότητα και το 2026.

Η Χαλκιδική, με τη μεγάλη επενδυτική και κατασκευαστική δραστηριότητα, βρίσκεται και αυτή αντιμέτωπη με αυτό το θολό τοπίο, περιμένοντας τις επόμενες κινήσεις που θα καθορίσουν το μέλλον της οικοδομής στην περιοχή.