Θανατώσεις χιλιάδων ζώων και κραυγή απόγνωσης – Η κτηνοτροφία στο έλεος της τύχης και της κρατικής αδιαφορίας;

Σαν ένα αόρατο, θανατηφόρο κύμα, η ευλογιά των αιγοπροβάτων σάρωσε την κτηνοτροφική κοινότητα της Νέας Φώκαιας στην Χαλκιδική, αφήνοντας πίσω της εικόνες βιβλικής καταστροφής. Η επιβεβαίωση κρουσμάτων σε τέσσερις μονάδες οδήγησε στην αναγκαστική θανάτωση χιλιάδων ζώων, βυθίζοντας στην απόγνωση τους κτηνοτρόφους που βλέπουν τον κόπο μιας ζωής να αφανίζεται. Την ώρα που η υγειονομική κρίση θέτει σε συναγερμό την περιοχή, σοβαρά ερωτήματα εγείρονται για την αποτελεσματικότητα των προληπτικών μέτρων, την ετοιμότητα του κρατικού μηχανισμού και την επάρκεια της στήριξης προς έναν κλάδο που αποτελεί ζωτικό κομμάτι της τοπικής οικονομίας.

Του Χρήστου Δημητριάδη 

Η είδηση της εμφάνισης της ευλογιάς στην Χαλκιδική έσκασε σαν βόμβα στην τοπική κοινωνία, προκαλώντας κύματα ανησυχίας και συμπαράστασης προς τους πληγέντες κτηνοτρόφους. Στην ήσυχη περιοχή της Νέας Φώκαιας, όπου η κτηνοτροφία αποτελεί μια παραδοσιακή και σημαντική δραστηριότητα, η επιβεβαίωση κρουσμάτων ευλογιάς σε τέσσερις μονάδες αιγοπροβάτων σήμανε την έναρξη ενός εφιάλτη. Η άμεση ενεργοποίηση του υγειονομικού πρωτοκόλλου, αν και επιβεβλημένη για την ανάσχεση της εξάπλωσης της νόσου, οδήγησε στην αναγκαστική θανάτωση περίπου 1600 ζώων, ένα μέτρο δραστικό που όμως αφήνει πίσω του οικονομικά και ψυχολογικά ερείπια για τους ιδιοκτήτες τους.

Οι εικόνες που περιγράφουν οι κάτοικοι της περιοχής είναι συγκλονιστικές. Ολόκληρα κοπάδια, που αποτελούσαν την κύρια πηγή εισοδήματος και συχνά τον μοναδικό βιός των οικογενειών, οδηγήθηκαν στην υγειονομική ταφή. Η αίσθηση της απώλειας και της αδικίας είναι διάχυτη στην ατμόσφαιρα. Οι κτηνοτρόφοι, που για γενιές ολόκληρες ασχολούνται με την φροντίδα των ζώων, βλέπουν μέσα σε λίγες ώρες τον κόπο και τις θυσίες τους να καταστρέφονται. Η αβεβαιότητα για το μέλλον είναι το πιο ισχυρό συναίσθημα που κυριαρχεί.

Η εφαρμογή του πρωτοκόλλου δεν περιορίστηκε μόνο στην θανάτωση των ζώων στις επιβεβαιωμένες μονάδες. Η ανησυχία για την πιθανή εξάπλωση της νόσου οδήγησε στην άμεση έναρξη ιχνηλάτησης σε όλες τις κτηνοτροφικές μονάδες της ευρύτερης περιοχής, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που εκτρέφουν γιδοπρόβατα. Ο φόβος για νέες επιβεβαιώσεις κρουσμάτων και για περαιτέρω απώλειες ζωικού κεφαλαίου είναι έντονος, δημιουργώντας ένα κλίμα ανασφάλειας σε ολόκληρο τον κτηνοτροφικό κλάδο της Χαλκιδικής.

Παράλληλα, η λειτουργία των σφαγείων της περιοχής ανεστάλη προσωρινά, καθώς και εκεί απαιτείται λεπτομερής ιχνηλάτηση και σχολαστική απολύμανση για την αποφυγή οποιασδήποτε διασποράς του ιού. Αυτό έχει ως άμεση συνέπεια την παύση της εμπορικής δραστηριότητας για τους κτηνοτρόφους, ακόμη και για εκείνους που δεν έχουν πληγεί άμεσα από την ευλογιά, επιτείνοντας την οικονομική τους δυσχέρεια.

Η κραυγή απόγνωσης των κτηνοτρόφων προς την Πολιτεία είναι ηχηρή και γεμάτη αγωνία. Βλέποντας το βιός τους να χάνεται, ζητούν άμεση και γενναία οικονομική στήριξη για να μπορέσουν να σταθούν ξανά στα πόδια τους. Η απώλεια ολόκληρων κοπαδιών δεν είναι απλώς μια οικονομική ζημιά, αλλά μια καταστροφή που αγγίζει την ίδια την επιβίωση των οικογενειών τους. Η ανάγκη για αποζημιώσεις που θα επιτρέψουν την ανασυγκρότηση των κτηνοτροφικών μονάδων από την αρχή είναι επιτακτική, και οι κτηνοτρόφοι εναποθέτουν τις ελπίδες τους στην άμεση ανταπόκριση της Πολιτείας.

Οι διαβεβαιώσεις για την καταβολή αποζημιώσεων, αν και αναγκαίες, δεν φαίνεται να αρκούν για να κατευνάσουν την ανησυχία των πληγέντων. Η μακρά και συχνά απογοητευτική εμπειρία από παρόμοιες καταστάσεις στο παρελθόν έχει δημιουργήσει ένα κλίμα δυσπιστίας προς την κρατική γραφειοκρατία. Οι κτηνοτρόφοι φοβούνται τις καθυστερήσεις, τις πολύπλοκες διαδικασίες και τις αποζημιώσεις που δεν ανταποκρίνονται στο πραγματικό μέγεθος της καταστροφής. Η ανάγκη για άμεση, διαφανή και δίκαιη στήριξη είναι πιο επιτακτική από ποτέ.

Η αναφορά του αντιπεριφερειάρχη Αγροτικής Οικονομίας Κεντρικής Μακεδονίας, Γιώργου Κεφαλά, στην αποτελεσματική αντιμετώπιση της ευλογιάς στην υπόλοιπη περιφέρεια, με τον περιορισμένο αριθμό κρουσμάτων, δημιουργεί ένα παράδοξο. Ενώ η εφαρμογή αυστηρών μέτρων ελέγχου και βιοασφάλειας είναι αδιαμφισβήτητα κρίσιμη για την ανάσχεση της εξάπλωσης της νόσου, εγείρονται σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την επάρκεια και την αποτελεσματικότητα των προληπτικών μέτρων που είχαν ληφθεί στην Χαλκιδική πριν την εμφάνιση των κρουσμάτων.

Γιατί η Χαλκιδική βρέθηκε απροετοίμαστη απέναντι σε αυτή την υγειονομική κρίση; Ήταν επαρκείς οι έλεγχοι στις εισαγωγές ζώων; Είχαν ενημερωθεί και ευαισθητοποιηθεί επαρκώς οι κτηνοτρόφοι σχετικά με τους κινδύνους και τα μέτρα βιοασφάλειας που έπρεπε να λάβουν για την προστασία των κοπαδιών τους; Η απουσία σαφών απαντήσεων σε αυτά τα κρίσιμα ερωτήματα αφήνει ένα μεγάλο κενό και ενισχύει την αίσθηση ότι ίσως υπήρξαν παραλείψεις στην πρόληψη.

Η ευλογιά των προβάτων, μια νόσος που προκαλείται από ιό και μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές οικονομικές απώλειες για τους κτηνοτρόφους, απαιτεί άμεση και συντονισμένη δράση από την πλευρά της Πολιτείας. Η γνώση των συμπτωμάτων και της ταχείας μετάδοσης της νόσου υπογραμμίζει την κρισιμότητα της έγκαιρης ανίχνευσης και της αυστηρής εφαρμογής των υγειονομικών πρωτοκόλλων. Ωστόσο, για τους κτηνοτρόφους που βιώνουν την καταστροφή, η επιστημονική γνώση δεν αρκεί. Χρειάζονται άμεση στήριξη και ένα σαφές σχέδιο για την ανάκαμψη του κλάδου.

Η τραγική αυτή εξέλιξη στην Χαλκιδική φέρνει στην επιφάνεια τις χρόνιες παθογένειες του ελληνικού κτηνοτροφικού τομέα. Η έλλειψη ενός ολοκληρωμένου και αποτελεσματικού συστήματος πρόληψης και αντιμετώπισης ζωονόσων, σε συνδυασμό με την αμφισβητούμενη αποτελεσματικότητα των κρατικών μηχανισμών στήριξης, αφήνει τους κτηνοτρόφους εκτεθειμένους σε κινδύνους που μπορούν να αφανίσουν τον κόπο μιας ζωής. Η ανάγκη για μια νέα, πιο συνεκτική και αποτελεσματική στρατηγική για την προστασία και την στήριξη της κτηνοτροφίας είναι επιτακτική.

Η εβδομαδιαία εφημερίδα “ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ” δεσμεύεται να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στην περιοχή της Νέας Φώκαιας και να δώσει βήμα στους πληγέντες κτηνοτρόφους. Θα επιδιώξει να θέσει τα κρίσιμα ερωτήματα στους αρμόδιους φορείς και να αναδείξει την ανάγκη για άμεση, δίκαιη και αποτελεσματική στήριξη. Η κτηνοτροφία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας και της οικονομίας της Χαλκιδικής, και η στήριξή της δεν είναι απλώς μια οικονομική υποχρέωση, αλλά μια ηθική επιταγή. Η ευλογιά στην Χαλκιδική είναι μια κρίση που απαιτεί άμεση και συντονισμένη δράση από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, με γνώμονα την ανακούφιση των πληγέντων και την διασφάλιση του μέλλοντος του κτηνοτροφικού κλάδου στην περιοχή. Η αλήθεια και η δικαιοσύνη πρέπει να λάμψουν, και οι ευθύνες, όπου υπάρχουν, να αποδοθούν.