«Οικογένεια. Προσευχή, να αναδείξει ο Θεός νέους Μακκαβαίους»: Ένα Συνέδριο-Ορόσημο για την Κρίση της Ελληνικής Οικογένειας – Η Χαλκιδική Ακούει και Προβληματίζεται

Μια ηχηρή αφύπνιση, μια βαθιά ενδοσκόπηση και, κυρίως, ένα κάλεσμα σε δράση αποτέλεσε το διήμερο επιστημονικό συνέδριο με τίτλο «Οικογένεια. Προσευχή, να αναδείξει ο Θεός νέους Μακκαβαίους», που διοργανώθηκε με μεγάλη επιτυχία στις 17 και 18 Μαΐου 2025 στην αίθουσα «Μελίνα Μερκούρη» του Σταδίου Ειρήνης και Φιλίας, από το Κέντρο Ερευνών, Μελετών και Επιμόρφωσης «Ευγένιος Τζιμογιάννης». Το συνέδριο, εμπνευσμένο από λόγια του Αγίου Παϊσίου του Αγιορείτη, ανέδειξε με τρόπο γλαφυρό και επιστημονικά τεκμηριωμένο την πολυδιάστατη κρίση που διέρχεται η ελληνική οικογένεια, προσφέροντας ταυτόχρονα ρεαλιστικές λύσεις για την πνευματική, κοινωνική και πολιτική της ανάταξη.

Για εμάς, στη Χαλκιδική, όπου η οικογένεια παραμένει ο βασικός πυλώνας της κοινωνίας, από τα ψαροχώρια της Σιθωνίας μέχρι τα παραδοσιακά χωριά του Χολομώντα, τα πορίσματα και οι προβληματισμοί του συνεδρίου αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα. Οι προκλήσεις της σύγχρονης εποχής –δημογραφικό, οικονομική ανασφάλεια, αλλαγή αξιών– δεν αφήνουν ανεπηρέαστη ούτε την δική μας, φαινομενικά ανέγγιχτη, κοινωνία.

Ένα Πολυδιάστατο Συνέδριο: Από τη Δημογραφία στη Βιοηθική

Η επιστημονική αυτή συνάντηση, που προσέλκυσε αθρόα συμμετοχή τόσο δια ζώσης όσο και διαδικτυακά, συγκέντρωσε περισσότερους από είκοσι πέντε ειδικούς επιστήμονες, εκπροσώπους θεσμών, ακαδημαϊκούς, ιατρούς, ψυχολόγους, εκπαιδευτικούς και πνευματικούς καθοδηγητές. Το ευρύ φάσμα των θεμάτων που καλύφθηκαν –από τη δημογραφία και τη δημόσια υγεία έως τη Θεολογία, τη βιοηθική και τις παιδαγωγικές προσεγγίσεις– κατέδειξε την πολυπλοκότητα των ζητημάτων που απασχολούν τον θεσμό της οικογένειας.

Η πρώτη ημέρα του συνεδρίου, το απόγευμα του Σαββάτου (17 Μαΐου 2025), ξεκίνησε με την τέλεση Αγιασμού από τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Αχελώου κ. Νήφωνα, Πρωτοσύγκελο και εκπρόσωπο του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου της Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς και Φαλήρου κ. Σεραφείμ. Την εναρκτήρια διαδικασία τίμησε με την παρουσία του ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Γλυφάδας κ. Αντώνιος, δίνοντας το πνευματικό στίγμα της εκδήλωσης.

Ακολούθησε η εισαγωγική ομιλία από τον Πρόεδρο της Οργανωτικής Επιτροπής και του Κ.Ε.Μ.Ε. Δρ Δημήτριο Μεταλληνό, ο οποίος έθεσε το πλαίσιο των εργασιών.

Δημήτριος Νατσιός: Η Οικογένεια και η Παιδεία ως Θεμέλια της Εθνικής Αναγέννησης

Την εναρκτήρια ομιλία εκφώνησε ο Πρόεδρος του Δημοκρατικού Πατριωτικού Λαϊκού Κινήματος – ΝΙΚΗ, Δημήτριος Νατσιός. Ως εκπαιδευτικός με πολυετή εμπειρία, ο κ. Νατσιός ανέπτυξε το θέμα «Παιδιά και Παιδεία», δίνοντας έμφαση στον καίριο ρόλο της οικογένειας και της παιδείας στην πνευματική και εθνική αναγέννηση. Οι θέσεις του, αναμφίβολα, άγγιξαν πολλούς παρευρισκόμενους, ειδικά γονείς και εκπαιδευτικούς από περιοχές όπως η Πολύγυρος και τα Νέα Μουδανιά, όπου οι ανησυχίες για το μέλλον της νέας γενιάς είναι έντονες.

Ακολούθησαν παρεμβάσεις βουλευτών του Κινήματος ΝΙΚΗ, οι οποίοι ανέλυσαν συγκεκριμένες πτυχές της κρίσης. Η Ασπασία Κουρουπάκη κατέθεσε συγκεκριμένες προτάσεις για την αναστροφή του κρίσιμου δημογραφικού προβλήματος, ένα ζήτημα που απασχολεί έντονα και τη Χαλκιδική, όπου η φυγή των νέων και η μείωση των γεννήσεων απειλούν το μέλλον των χωριών. Ο Ανδρέας Βορύλλας ανέλυσε τη μακροχρόνια οικονομική κρίση που «πνίγει» την σύγχρονη ελληνική οικογένεια, επιβαρύνοντάς την με κοινωνικά, ηθικά και ψυχολογικά αδιέξοδα. Οι επιπτώσεις της οικονομικής ύφεσης στην οικογενειακή συνοχή είναι κάτι που δυστυχώς βιώνουμε και στις δικές μας τοπικές κοινωνίες, όπου οι δυσκολίες συχνά οδηγούν σε εντάσεις και αποξένωση.

Σύντομες τοποθετήσεις έκαναν επίσης ο Ευρωβουλευτής του Κινήματος Νίκος Αναδιώτης, ο βουλευτής Β3’ Νοτίου Τομέα Αθηνών Νικόλαος Βρεττός και ο βουλευτής Αχαΐας Σπυρίδων Τσιρώνης, πλαισιώνοντας το πολιτικό μήνυμα του συνεδρίου.

Επιστήμη και Καθημερινότητα: Οι Προκλήσεις της Σύγχρονης Οικογένειας

Η δεύτερη συνεδρία του Σαββάτου είχε έντονο επιστημονικό χαρακτήρα, με συντονίστριες τις Καθηγήτριες Ιατρικής, Ερριέττα Πελίδου και Μαγδαληνή Τσολάκη. Η ψυχολόγος Ευγενία Σαρηγιαννίδη ανέπτυξε τις συνέπειες των κοινωνικών ανακατατάξεων στον παραδοσιακό θεσμό της οικογένειας, αναλύοντας πώς νέες τάσεις και προκλήσεις αλλοιώνουν δομές αιώνων. Η καθηγήτρια Ιατρικής Ερριέττα Πελίδου παρουσίασε τις προκλήσεις της φυσιολογικής και παθολογικής γήρανσης και τη σημασία της πρόληψης για την ενίσχυση της ποιότητας ζωής στις μεγαλύτερες ηλικίες – ένα θέμα που αφορά άμεσα και τους ηλικιωμένους της Χαλκιδικής, οι οποίοι συχνά ζουν μόνοι στα χωριά τους, μακριά από τα παιδιά τους που έχουν μεταναστεύσει στα αστικά κέντρα.

Η ομότιμη καθηγήτρια Νευρολογίας Μαγδαληνή Τσολάκη αναφέρθηκε στις πολυδιάστατες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι οικογένειες με άτομα με σωματική ή νοητική αναπηρία, τονίζοντας την ανάγκη συστηματικής υποστήριξης των φροντιστών. Η Χαλκιδική, όπως κάθε περιοχή, έχει τις δικές της οικογένειες που δίνουν καθημερινά έναν αγώνα για τα αγαπημένα τους πρόσωπα με αναπηρία, και η αναγνώριση των αναγκών τους είναι ζωτικής σημασίας. Οι Θωμαή Στεφανοπούλου και ο Γιάννης-Πολυκράτης Χρύσης εστίασαν στο πνευματικό και ανθρωπιστικό καθήκον της κοινωνίας προς τον αδύναμο συνάνθρωπο, υπογραμμίζοντας ότι το μέτρο του πολιτισμού μας είναι η φροντίδα για τον άλλον – ένα μήνυμα που βρίσκει απήχηση στις παραδοσιακές αξίες της Χαλκιδικής.

Παραδοσιακές Αξίες vs Νεόφερτες Νομοθεσίες: Η Κυριακάτικη Αναμέτρηση

Η δεύτερη ημέρα του Συνεδρίου, την Κυριακή (18 Μαΐου 2025), υπό τον συντονισμό των κ.κ. Αντρέα Μπλάνου και Ιωάννη Ιντζέ, ξεκίνησε με παρεμβάσεις από τους βουλευτές του Κινήματος ΝΙΚΗ Αναστάσιο Οικονομόπουλο και Γεώργιο Ρούντα. Οι δύο βουλευτές υποστήριξαν ότι η παραδοσιακή, χριστιανική οικογένεια είναι θεμέλιο της κοινωνίας και του έθνους. Άσκησαν έντονη κριτική στις νεόφερτες νομοθεσίες, όπως αυτές για το σύμφωνο συμβίωσης, τις αμβλώσεις και την αλλαγή φύλου, οι οποίες, κατά την άποψή τους, συνιστούν απειλή για την κοινωνική συνοχή. Τόνισαν παράλληλα την ανάγκη επιστροφής στις παραδοσιακές αξίες και κάλεσαν σε πνευματική και ηθική αντίσταση για τη διαφύλαξη της ελληνικής ταυτότητας. Αυτές οι θέσεις, αν και αμφιλεγόμενες για κάποιους, εκφράζουν ένα κομμάτι της κοινωνίας που προβληματίζεται έντονα και στη Χαλκιδική, για την αλλοίωση παραδοσιακών δομών και πιστεύω.

Ακολούθησαν διαδοχικές συνεδρίες, με ιδιαίτερα θέματα που άπτονται των προβλημάτων της δημογραφικής συρρίκνωσης και της δραματικής μείωσης του πληθυσμού στη χώρα – ένα πρόβλημα που, όπως προαναφέρθηκε, αφορά άμεσα και τη Χαλκιδική, με τις σχολικές τάξεις να συρρικνώνονται και τους νέους να αναζητούν την τύχη τους σε μεγαλύτερα αστικά κέντρα ή στο εξωτερικό.

Το Δημογραφικό Στο Μικροσκόπιο: Ατεκνία, Μετανάστευση και Νέο Μοντέλο Πολιτικής

Στο επίκεντρο βρέθηκε το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας και οι αιτίες του. Η σύμβουλος προσωπικής ανάπτυξης Αλεξάνδρα Χοροζίδου παρουσίασε την ανάγκη γνωριμίας πριν τον γάμο και πνευματικής συμβατότητας μεταξύ των συντρόφων, αναδεικνύοντας μια διάσταση που συχνά παραβλέπεται στη βιασύνη της σύγχρονης ζωής. Ο Κωνσταντίνος Μπαλωμένος, μαθηματικός και πρόεδρος του Συλλόγου Πολυτέκνων Ιωαννίνων, παρέθεσε στοιχεία που καταδεικνύουν τη δραματική μείωση του ελληνικού πληθυσμού, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για το μέλλον του Έθνους.

Ο Δημήτριος Καμπισιούλης, υποστράτηγος ε.α. και πατέρας υπερπολύτεκνης οικογένειας, πρότεινε ένα νέο μοντέλο δημογραφικής πολιτικής, βασισμένο στην ενίσχυση των γεννήσεων και όχι στην αντικατάσταση του πληθυσμού μέσω της μετανάστευσης. Μια πρόταση που προκαλεί συζητήσεις και προβληματισμούς και στον δικό μας τόπο, όπου η ξενιτιά και η αλλαγή πληθυσμιακών συνθέσεων είναι ορατές. Ο ψυχολόγος Στέφανος Σιδηρόπουλος περιέγραψε τις ψυχικές συνέπειες της συνειδητής ατεκνίας και των εκτρώσεων, αναδεικνύοντας το υπαρξιακό κενό που δημιουργείται στις μετέπειτα ηλικίες. Μια ανάλυση που αγγίζει ευαίσθητες χορδές και καλεί σε αναθεώρηση στάσεων ζωής.

Ο τομεάρχης νεολαίας της ΝΙΚΗΣ Ανδρέας Γκοτσόπουλος ανέλυσε τα αίτια απομάκρυνσης των Millenials από τον γάμο και την τεκνογονία, εστιάζοντας στον ατομικισμό, την κουλτούρα ευζωίας και την απαξίωση των παραδοσιακών αξιών. Μια ανάλυση που περιγράφει με ακρίβεια τις τάσεις που παρατηρούνται και στους νέους της Χαλκιδικής, οι οποίοι, παρά την αγάπη για τον τόπο τους, αντιμετωπίζουν πιέσεις που τους οδηγούν σε διαφορετικές επιλογές ζωής. Ο ειδικός παιδαγωγός, Νικόλαος Σουτόπουλος υποστήριξε τη σημασία των σχολών γονέων και της συνεργασίας σχολείου-οικογένειας, αναδεικνύοντας τη σημασία της συλλογικής προσπάθειας για τη σωστή διαπαιδαγώγηση των παιδιών.

Οι Ιωάννης Καγκάνης και ο Πέτρος Παπαγεωργίου παρουσίασαν συγκινητικές βιωματικές μαρτυρίες για την υιοθεσία και τον ρόλο των παππούδων και γιαγιάδων στην οικογενειακή αγωγή. Ο ρόλος των παππούδων και γιαγιάδων στη Χαλκιδική είναι, άλλωστε, καθοριστικός, καθώς συχνά αποτελούν το στήριγμα των νέων οικογενειών και τους θεματοφύλακες της παράδοσης. Η δικηγόρος Μακρίνα Ράγκα-Τσούπρα ανέλυσε το νομικό πλαίσιο της υιοθεσίας και τις προσαρμογές που απαιτούνται στη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα, μέσα από προσωπικό της παράδειγμα, προσφέροντας μια ρεαλιστική ματιά.

Βιοηθική, Γονιμότητα και Πνευματική Προετοιμασία: Η Αγιότητα του Γάμου

Ακολούθησε συνεδρία που εστίασε σε ζητήματα βιοηθικής, γονιμότητας και πνευματικής προετοιμασίας για τη δημιουργία οικογένειας. Ο γυναικολόγος Γεώργιος Γεωργαδάκης ανέπτυξε την ιερότητα της ανθρώπινης γονιμοποίησης, τονίζοντας ότι το πρώτο κύτταρο συνιστά ήδη ανθρώπινη ζωή, μια θέση που βρίσκει απήχηση σε μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού. Η μαία Μαρία-Μαύρα Στόκου αναφέρθηκε στη σημασία της εμπειρίας του τοκετού ως ενδυνάμωσης της μητρικής ταυτότητας, υπογραμμίζοντας την ψυχολογική διάσταση της μητρότητας.

Ο πολύτεκνος γονέας Αργύριος Μαργαρώνης μίλησε συγκινητικά για την πολυτεκνία ως στάση ζωής και έμπρακτη απόδειξη πίστης, αναδεικνύοντας την αξία της μεγάλης οικογένειας σε μια εποχή που τείνει να εκλείψει. Ο τομεάρχης του αθλητισμού της ΝΙΚΗΣ Βασίλειος Ντάκουλας, από τους πρωτεργάτες του Συνεδρίου, αναφέρθηκε στον ρόλο του αθλητισμού στη σωματική και ηθική διαπαιδαγώγηση των παιδιών εντός της οικογένειας, τονίζοντας την σημασία της υγιούς ανάπτυξης. Στη Χαλκιδική, όπου ο αθλητισμός, ειδικά στα μικρά χωριά, αποτελεί διέξοδο και τρόπος ζωής, η αναφορά αυτή είναι ιδιαίτερα επίκαιρη.

Θεολογικό και Πολιτισμικό Βάθος: Το Παιδί στη Ρωμανία και το Ποιοτικό Βιβλίο

Η πέμπτη και καταληκτική συνεδρία προσέδωσε Θεολογικό και πολιτισμικό βάθος στο συνέδριο. Ο καθηγητής Κωνσταντίνος Καρακατσάνης παρουσίασε μαρτυρίες για τον Άγιο Παΐσιο και την πνευματική του θεώρηση για τον θεσμό της οικογένειας, φέρνοντας στο προσκήνιο τη σοφία των Γερόντων. Ο πρωτοπρεσβύτερος π. Θεμιστοκλής Χριστοδούλου μίλησε για την εξομολόγηση ως θεραπεία και μέσο ενότητας, ενώ ο π. Μιλτιάδης Ζέρβας αναφέρθηκε στη δυναμική του γάμου ως οδού αγιότητας, αναδεικνύοντας τη χριστιανική διάσταση του θεσμού.

Ο ιστορικός Δρ Γεώργιος Γαστεράτος παρουσίασε το θέμα «το παιδί στη Ρωμανία – Βυζάντιο», ως υποκείμενο αγωγής και θεολογικής ανατροφής, προσφέροντας μια ιστορική προοπτική για τη διαχρονική σημασία της παιδείας. Η εκπαιδευτικός και συγγραφέας Δρ Αγγελική Μαστρομιχαλάκη τόνισε τον ρόλο του ποιοτικού παιδικού βιβλίου στην πνευματική καλλιέργεια των παιδιών και των εφήβων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ποιοτικά ερεθίσματα σε έναν κόσμο γεμάτο εφήμερες πληροφορίες.

Τελικά Πορίσματα και το Μήνυμα της ΝΙΚΗΣ: «Αγωνιστικότητα, Ενότητα και Πίστη»

Το συνέδριο ολοκληρώθηκε με την παρουσίαση των τελικών πορισμάτων. Η καθηγήτρια Δρ Συγκλητή Ερριέττα Πελίδου παρουσίασε τις ιατρικές διαστάσεις, η κα Μαρία Μαγγίνα τις κοινωνικές, ο κ. Σπύρος Παπαδόπουλος τις θεσμικές διαστάσεις των θεμάτων και ο Πρόεδρος του Κ.Ε.Μ.Ε. Δρ Δημήτριος Μεταλληνός τις πνευματικές προεκτάσεις. Προτάθηκαν συγκεκριμένα μέτρα: στήριξη των νέων οικογενειών, ενίσχυση των πολυτέκνων, επιμόρφωση για τον γάμο και την υιοθεσία, αναβάθμιση της θεολογικής εκπαίδευσης και ίδρυση σχολών γονέων.

Με συγκίνηση και αίσθημα ενότητας, ο πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ Δημήτριος Νατσιός, έκλεισε τις εργασίες του συνεδρίου, χαρακτηρίζοντάς το εγχείρημα ως απόλυτα επιτυχημένο. Τόνισε την σημασία της προβολής της οικογένειας και της ελληνικής ταυτότητας, ευχαρίστησε τους συντελεστές που εργάστηκαν γι’ αυτό το συνέδριο, ενώ αναφέρθηκε στον εκλιπόντα συνιδρυτή του Κινήματος Ευγένιο Τζιμογιάννη, καλώντας σε αγωνιστικότητα, ενότητα και πίστη.

Το συνέδριο αυτό αποτελεί έναν καθρέφτη της ελληνικής κοινωνίας, αναδεικνύοντας τα βαθύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η οικογένεια. Για τη Χαλκιδική, οι προβληματισμοί αυτοί είναι καθημερινοί και ορατοί. Η ελπίδα είναι ότι τα πορίσματα και οι προτάσεις που κατατέθηκαν δεν θα μείνουν στα χαρτιά, αλλά θα αποτελέσουν την αρχή για μια συλλογική προσπάθεια που θα ενισχύσει τον θεσμό της οικογένειας, διασφαλίζοντας ένα καλύτερο μέλλον για τις επόμενες γενιές, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην αγαπημένη μας Χαλκιδική.