December 11, 2018
Ελλάδα

Κλεισθένης θα λεν και θα κλαιν…

 

 

Ψηφίστηκε το νομοσχέδιο του Κλεισθένη που φέρνει σορία αλλαγών στην τοπική αυτοδιοίκηση και επηρεάζει άμεσα πολίτες αλλά και αυτοδιοικητικούς. Σε μια τρίπλα μάλιστα της τελευταίας στιγμής οι εκλογές έρχονται κοντά, δηλαδή τον Μάιο του 2019 όπως ήταν και παλιά, απλώς μειώνεται η θητεία στα τέσσερα χρόνια αν και οι πρώτες διοικήσεις θα κάνουν θητεία 4 ετών και 4 μηνών. 

Ο «Κλεισθένης Ι», επιδιώκει να άρει στρεβλώσεις, να βελτιώσει διαδικασίες και, επιπρόσθετα να εκπληρώσει την εύλογη, όσο και απαραίτητη, στρατηγική και τακτική συμπόρευση των θεσμικών αλλαγών με την πρόοδο των γενικότερων δομικών αλλαγών επί του αναπτυξιακού μοντέλου, την παραγωγική ανασυγκρότηση και τον οραματικό στόχο της δίκαιης ανακατανομής, της δίκαιης ανάπτυξης. Ήδη από το «Κλεισθένης Ι», με την μεγάλη τομή της απλής αναλογικής, προοιωνίζονται οι εμβληματικές αλλαγές που θα ακολουθήσουν, οι οποίες δύναται να οικοδομηθούν στα στέρεα θεμέλια της διαρκούς ανάπτυξης που επιδιώκει η Κυβέρνηση. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι θα μπορεί κάποιος συνδυασμός και με 1% να λάβει έδρα από τα αδιάθετα τα οποία θα υπάρχουν,

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

• Με τα νέα κριτήρια για τις κατηγοριοποιήσεις των Δήμων, τίθενται οι βάσεις για μια πιο δίκαιη διοικητική και δημοσιονομική μεταχείριση των πρωτοβάθμιων ΟΤΑ, στη βάση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και αναγκών τους. Προσδιορίζονται έξι κατηγορίες δήμων με βάση τον πληθυσμό, το βαθμό αστικοποίησης και τα γεωοικονομικά χαρακτηριστικά τους, τη γεωμορφολογική τους ιδιαιτερότητα και τη θέση τους στο διοικητικό χάρτη της χώρας. Συγκεκριμένα, διακρίνονται σε έξι κατηγορίες: Δήμοι Μητροπολιτικών Κέντρων/ Μεγάλοι Ηπειρωτικοί Δήμοι και Δήμοι Πρωτεύουσες Νομών/ Μεσαίοι Ηπειρωτικοί Δήμοι/ Μικροί Ηπειρωτικοί και Μικροί Ορεινοί Δήμοι/ Μεγάλοι και Μεσαίοι Νησιωτικοί Δήμοι/ Μικροί Νησιωτικοί Δήμοι. Στην ίδια πολιτική και θεσμική λογική εντάσσεται ο εμπλουτισμός του ορισμού των ορεινών δήμων προς την κατεύθυνση της άρσης αδικιών που αναδείχθηκαν στην πράξη.

• Θεσπίζεται η απλή αναλογική ως το εκλογικό σύστημα διενέργειας των αυτοδιοικητικών εκλογών. Σήμερα, ο συνδυασμός του δημάρχου της δεύτερης Κυριακής λαμβάνει το 60% των εδρών, ακόμη κι αν την πρώτη Κυριακή έλαβε πολύ μικρό ποσοστό. Είναι ένα παραμορφωτικό και καλπονοθευτικό σύστημα που δεν αντιπροσωπεύει τους πραγματικούς συσχετισμούς και θέτει μικρότερες δυνάμεις υπό την εξάρτηση μεγαλύτερων σχηματισμών.

• Η θητεία των αιρετών γίνεται και πάλι 4ετής. Η διενέργεια των αυτοδιοικητικών εκλογών αποσυσχετίζεται από τη διενέργεια των ευρωεκλογών. Ενδεχόμενη ταυτόχρονη διενέργεια των εθνικών και των αυτοδιοικητικών εκλογών το 2019 είναι συγκυριακή.

• Αντιπεριφερειάρχες και Αντιδήμαρχοι θα προκύπτουν από τα αντίστοιχα συμβούλια. Η μεγάλη αλλαγή αφορά στον ορισμό των χωρικών Αντιπεριφερειαρχών από τα εκλεγμένα μέλη του Περιφερειακού Συμβουλίου, αντί να επιλέγονται άτομα έξω από αυτό. Προγραμματικές συνεργασίες που τυχόν αναπτύσσονται θα μπορούν να αποτυπωθούν και στην ανάληψη θέσεων ευθύνης από την πλευρά όλων των συνεργαζόμενων, χωρίς τους μέχρι τώρα περιορισμούς, εντός παραταξιακών συνεννοήσεων.

• Αυξάνεται ο αριθμός των επιστημονικών συνεργατών και των ειδικών συμβούλων, στα επίπεδα πριν τη δραστική μείωση του 2012, ως μέσο ενίσχυσης των ΟΤΑ δεδομένης της υποστελέχωσής τους.

• Σε κοινότητες με πληθυσμό έως 300 κατοίκους, θα εκλέγεται πρόεδρος και το ψηφοδέλτιο θα είναι ενιαίο. Πρόκειται για μια απλοποίηση της διαδικασίας για τις μικρές κοινότητες που διευκολύνει τους πολίτες να επιλέξουν πρόσωπα ευρύτερης αποδοχής για την ρύθμιση των τοπικών θεμάτων. Για τις κοινότητες άνω των 300 κατοίκων, προβλέπονται διαφορετικές κάλπες με ξεχωριστούς συνδυασμούς, διακριτούς από αυτούς που συμμετέχουν στους Δήμους. Εκτός αυτού, επιχειρείται μια σημαντική παρέμβαση τόνωσης της λειτουργίας των κοινοτήτων, με την μεταφορά αρμοδιοτήτων σε συνδυασμό με τον επιμερισμό ποσοστού από τους αναπτυξιακούς ΚΑΠ, για την εκτέλεση μικρών εργασιών που μπορεί να απαιτηθούν σε μια κοινότητα.

• Σε κάθε εκλογική Περιφέρεια ο αριθμός των υποψηφίων ενός συνδυασμού ισούται με τον συνολικό αριθμό των μελών του οργάνου με δυνατότητα προσαύξησης έως 30%, αντί για 100% που ισχύει τώρα. Αντιμετωπίζονται έτσι ζητήματα δυσκολίας συγκέντρωσης του απαραίτητου αριθμού υποψηφίων. Η επιλογή μπορεί πλέον να γίνει με πιο ποιοτικά στοιχεία. Επίσης, ένα ψηφοδέλτιο δεν χρειάζεται να έχει υποψήφιους από όλες τις εκλογικές περιφέρειες. Ενοποιείται ο δήμος και διευκολύνεται η κατάρτιση ψηφοδελτίων. Εισάγεται ποσόστωση για κάθε φύλο τουλάχιστον 40% επί του αριθμού των υποψηφίων του οικείου ψηφοδελτίου.

• Το δημοτικό συμβούλιο μπορεί με απόφασή του να μεταβιβάζει στην Οικονομική Επιτροπή και στην Επιτροπή Ποιότητας Ζωής αρμοδιότητές του σχετικές με το αντικείμενό τους.

• Προβλέπονται εκλογές με παραταξιακά ψηφοδέλτια για τη συγκρότηση των Επιτροπών των Δήμων και των Περιφερειών με δυνατότητα ασφαλώς και για ανεξάρτητους να θέσουν υποψηφιότητα.

• H Επιτροπή Διαβούλευσης αναβαθμίζεται και θα ορίζεται σε Δήμους με πληθυσμό πάνω από 5.000 κατοίκους.

• Σε κοινότητες άνω των 2000 κατοίκων δίνεται η δυνατότητα συνέλευσης ανά συνοικία ή ανά ενορία. Ενισχύεται ο ρόλος των συνελεύσεων ειδικά σε ό,τι αφορά στην κοινωνική πολιτική του Δήμου.

• Η Συνταγματική πρόβλεψη εποπτείας των ΟΤΑ ασκείται μόνο ως προς τον έλεγχο νομιμότητας. Η σκοπιμότητα δεν ελέγχεται. Αυτή είναι αυστηρά ζήτημα λογοδοσίας των δημοτικών αρχών προς τους πολίτες.

• Συγκροτείται Αυτοτελής Υπηρεσία Εποπτείας ΟΤΑ (Επόπτης ΟΤΑ) ως αποκεντρωμένη υπηρεσία του Υπουργείου Εσωτερικών, η οποία αναλαμβάνει από τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις τον έλεγχο νομιμότητας των πράξεων των ΟΤΑ και την εποπτεία εν γένει των φορέων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

• Ενεργοποιείται ο θεσμός των δημοψηφισμάτων, επεκτείνεται σε επίπεδο Περιφέρειας. Ενδυναμώνεται έτσι η συμμετοχή των πολιτών για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων τοπικών θεμάτων, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις διαλόγου μέσα στην κοινωνία, αλλά και συνυπευθυνότητας για τις αποφάσεις.

• Ο Συμπαραστάτης του Πολίτη και της Επιχείρησης αντικαθίσταται από τον θεσμό της Δημοτικής και Περιφερειακής Διαμεσολάβησης. Σήμερα αφορά λίγους δήμους και Περιφέρειες. Στόχος είναι να καλύψει όλη την επικράτεια, αφού σήμερα ο Συμπαραστάτης δεν εφαρμόζεται καθολικά. Θα οριστούν διαμεσολαβητές ανά Περιφέρεια και Περιφερειακή Ενότητα, οι οποίοι θα καλύπτουν όλους τους δήμους και θα υποστηρίζονται από αυτούς. Τα καθήκοντα, τα δικαιώματα και όλες οι αναγκαίες λεπτομέρειες καθορίζονται συγκεκριμένα.

 

• Δίνεται η δυνατότητα στους ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού να συστήνουν μόνοι τους ή μεταξύ τους ή και με άλλους φορείς του Δημοσίου εταιρείες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, θερμικών εγκαταστάσεων, λειτουργίας μονάδων αφαλάτωσης και συναφών δραστηριοτήτων. Πρόκειται για μία δυνατότητα που διευρύνει τους ορίζοντες και τη δράση των ΟΤΑ στη σύγχρονη πραγματικότητα δημιουργώντας ανάπτυξη στις τοπικές κοινωνίες. Επίσης, μπορούν συστήσουν εταιρίες Κοινής Ωφέλειας ή να συμμετάσχουν σε υφιστάμενες.

• Η λευκή ψήφος υπολογίζεται μόνο για τη διαπίστωση απαρτίας. Δεν υπολογίζεται στις ψηφοφορίες λήψης αποφάσεων των συλλογικών οργάνων των ΟΤΑ. Διευκολύνεται έτσι η λήψη αποφάσεων. Επίσης, δεν νοείται αρνητική ψήφος, είναι αναγκαία η υπερψήφιση συγκεκριμένης πρότασης για να αποφεύγονται φαινόμενα τεχνητής αδυναμίας λήψης αποφάσεων.

• Η διαδικασία κατάρτισης του Προϋπολογισμού γίνεται συμμετοχική και αναβαθμίζεται. Διαμορφώνεται θεσμικός χώρος για τη διατύπωση εναλλακτικών προτάσεων έναντι του «μονόπρακτου» της υπερψήφισης ή καταψήφισης εν συνόλω της εισήγησης της Οικονομικής Επιτροπής. Θα ζητούνται εναλλακτικές προτάσεις που θα έρχονται σε αντιπαράθεση με την εισηγητική πρόταση. Το τεχνικό πρόγραμμα δύναται να ψηφίζεται ανά έργο και οι προτάσεις θα εισηγούνται κατά αντιπαράθεση. Δηλαδή θα απαιτείται αντιπρόταση που θα συνιστά τον Προϋπολογισμό πραγματοποιήσιμο. Πρόκειται για μέτρα που σκοπεύουν να άρουν τυχόν εμπόδια στη λειτουργία του δήμου λόγω επιμέρους αντιθέσεων.

• Εισάγεται η δυνατότητα το δημοτικό συμβούλιο να ορίζει ειδικούς συντελεστές, ως διαβαθμίσεις των γενικών συντελεστών του ενιαίου ανταποδοτικού τέλους. Επιδιώκεται έτσι μια πιο ισορροπημένη και δίκαιη κατανομή των τελών. Πρόκειται για νέο εργαλείο στη διάθεση των δήμων, που θα τους επιτρέψει στοχευμένες παρεμβάσεις με αναπτυξιακή διάσταση.

• Μεταφέρεται πλήρως στις περιφέρειες η αρμοδιότητα καθαρισμού και αστυνόμευσης των ρεμάτων, καθώς και των προς απαλλοτρίωση παραρεμάτιων περιοχών.

• Οι διατάξεις για τους ΦΟΔΣΑ εντάσσονται επίσης στο επικείμενο σχέδιο νόμου. Πρόκειται για ένα συνολικό και εκτεταμένο πλέγμα διατάξεων που στοχεύουν να διευκολύνουν τη λειτουργία και το έργο τους. Πλέον, οι ΦΟΔΣΑ λειτουργούν ως οργανισμοί μη κερδοσκοπικού και κοινωφελούς χαρακτήρα, ανεξάρτητα από τη νομική μορφή τους. Ευνοείται η αποκέντρωση στη διαχείριση των απορριμμάτων σε επίπεδο Περιφέρειας, με τη δυνατότητα διατήρησης έως και τριών ΦΟΔΣΑ. Σε συνδυασμό με την εκπόνηση των Περιφερειακών Σχεδίων Διαχείρισης Απορριμμάτων από το σύνολο των αιρετών των Δήμων μιας Περιφέρειας, μεγεθύνονται οι εγγυήσεις αξιολόγησης όλων των πραγματικών παραγόντων που επενεργούν στο συγκεκριμένο έργο διαχείρισης και η αποτελεσματικότητά του.

• Διαγράφονται τα χρέη για τα μη ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα, των οποίων οι ιδιοκτήτες έχουν επιβαρυνθεί με Τέλος Ακίνητης Περιουσίας, βελτιώνεται η διαδικασία.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *